Jimco 20 March 2026 {HMC} Maraykanka ayaa ka fiirsanayaa inuu ka qaado cunaqabataynta qaar ka mid ah shidaal Iiraan, isagoo isku dayaya inuu xakameeyo saameynta dagaalku uu ku yeeshay suuqyada tamarta.
Xooghayaha Maaliyadda Scott Bessent ayaa fikradda kusoo bandhigay wareysi uu siiyay Fox, isaga oo sheegay in tallaabadan ay ka dhigi karto Shidaalka mid u furan iibsadayaasha caalamka. Caalamka oo dhan, qiimaha tamarta ayaa sare u kacay maadaama dagaalku saameyn ku yeeshay maraakiibta iyo wax soo saarka.
Haddii tallaabadan la fuliyo, waxay noqon doontaa beddel weyn oo ka dhan ah siyaasadda Maraykanka ee muddada dheer jirtay – taasoo leh natiijo aan la hubin.
Khubaradu waxay sheegeen in saameynteedu ay u badan tahay mid xaddidan oo kaliya, waxayna sidoo kale kordhin kartaa lacagaha u socda xukuumadda Iiraan ee Maraykanku weerarayo.
“Si si fudud loo dhigo, waa arrrin yaab leh,” ayuu yiri David Tannenbaum, agaasimaha Blackstone Compliance Services “Dhab ahaantii, waxaan u oggolaanaynaa Iiraan inay iibiso saliida, taasoo markaa loo adeegsan karo maalgelinta dagaalka.”
Ka hor dagaalka, Shiinuhu wuxuu ahaa iibsadaha ugu weyn ee saliida ka imanaysa Iiraan, isagoo qaadan jiray qiimo dhimis weyn sababo la xiriira cunaqabataynta ay soo rogeen Maraykanka iyo dalal kale.
Wareysiga uu siiyay Fox Business, Khamiistii, Bessent ayaa sheegay in ka-reebitaanka xayiraadaha iibka uu ka caawin karo in qayb ka mid ah sahaydan loo wareejiyo dalalka kale ee u baahan saliida, sida Hindiya, Japan iyo Malaysia, halka Shiinaha lagu qasbayo inuu bixiyo “qiimaha suuqa”.
Wuxuu sheegay in Maraykanku uu eegayo ka-qaadista xayiraadaha iibka ee Shidaalka Iiraan ee badda ku xaniban, taas oo uu qiyaasay inay tahay ku dhawaad 140 milyan oo fuusto. Wuxuu qiyaasay in tallaabadan ay hoos u dhigi karto qiimaha caalamiga ah muddo 10 ilaa 14 maalmood ah.
Laakiin Bessent ma uusan faahfaahin sida ka-reebitaanku u shaqeyn doono ama haddii ay ku jiri doonaan xeerar looga hortagayo in lacagta iibka ay ku laabato dowladda Iiraan. Waaxda maaliyaddu waxay diiday inay bixiso faahfaahin dheeri ah oo ku saabsan soo jeedinta.
Madaxweyne Donald Trump ayaa markii la weydiiyay haddii uu horey u sii wadi doono fikradda ayaan bixin jawaab cad, isagoo Khamiistii u sheegay wariyeyaasha, “wax kasta oo loo baahan yahay ayaan sameyn doonaa si aan u ilaalino qiimaha,”
Sababta oo ah sahayda laga hadlayo waa mid yar marka loo eego baahida guud, khubaradu waxay ka digayaan in ka-reebitaanku saameyn weyn ku yeelan doonin qiimaha.
Intaa waxaa dheer, inkasta oo joojinta cunaqabatayntu ay u furi karto fuustooyinka iibsadayaal badan, inta badan saliida ayaa horey u gaartay suuqa.
“Waa wax yar ku kordhin kara… laakiin ma u maleynayo inuu beddel weyn yahay, sidoo kale wuxuu keenaa su’aalo badan,” ayay tiri Rachel Ziemba, oo ah khabiir sare oo ku meel gaar ah oo ka tirsan Xarunta cusub ee Amniga Maraykanka, oo ah hay’ad cilmi-baaris.
Soo jeedintan ayaa raacaysa dadaallo kale oo Maraykanku ku doonayo inuu ku kordhiyo sahayda, oo ay ku jirto sii deynta malaayiin fuustooyin oo shidaalka ah iyo joojinta qaar ka mid ah cunaqabataynta Shidaalka Ruushka toddobaadkii hore.
Go’aanka labaad wuxuu dhalay jawaab celin weyn oo ka timid hogaamiyaasha Yurub, kuwaasoo sheegay inuu xoojin doono xukunka Putin oo sii dheereyn doono dagaalka Ukraine.
Ma cadda haddii soo jeedinta Bessent ay keeni karto jawaab lamid ah tan gudaha Maraykanka, halkaas oo Aqalka Wakiillada todobaadkan ansixiyeen sharci lagu xoojinayo cunaqabataynta saliida Iiraan.
Mike Lawler, oo ah Jamhuuri laga soo doorto New York oo sharciyadan hindisay, ma uusan ka jawaabin codsi faallo. Senator Jeanne Shaheen, oo ah dimuqraadiyada ugu sareysa ee guddiga arrimaha dibadda, sidoo kale ma uusan ka jawaabin codsi faallo.
Ziemba waxay sheegtay inaysan u malaynaynin in Maraykanku doonayo lacagta iibka shidaalka in ay gaarto dowladda Iiraan – laakiin waxay noqon kartaa mid adag in si dhab ah looga hortago.
In Maraykanku xitaa ka fiirsanayo tallaabo noocan ah waa calaamad muujinaysa welwelka maamulka ee la xiriira la yaabka tamarta ee hadda jira, ayay tiri.
“Dowladda Maraykanku waxay si cad u wajahaysa xaalad kasta oo fuusto kasta la tiriyo sababtoo ah baaxadda la yaabka sahayda,” ayay tiri. “Waxay ka raadinayaan Shidaaldheeri ah meel kasta oo ay ka heli karaan.”
Qiyaastii shan meelood meel (1/5) ee 100 milyan oo fuusto oo shidaal ah oo adduunku isticmaalo maalin kasta ayaa caadi ahaan mara marinka Hormuz, taas oo ku teedsan qayb ka mid ah xeebta Iiraan. Laakiin tan iyo markii dagaalku bilaabmay dhammaadkii Febraayo, maraakiibta ku jirta kanaalka ayaa istaagtay.
In kasta oo qaar ka mid ah fuustooyinka la marsiinayay kanaalka si guul leh, khubaradu weli waxay qiyaasayaan in dagaalku ka saaray suuqa ku dhawaad 1/10 sahayda adduunka.
Welwelka ku saabsan xaaladda ayaa kordhay, maadaama weerarada is-daba-joogga ah ee waxyeelada goobo gaas oo muhiim ah oo ay maamulaan Iiraan iyo Qatar ay kordhisay halista in awoodda bixinta shidaalka la xaddidi karo sanado badan, xitaa haddii khilaafku si dhakhso ah loo xaliyo.
Xigasho BBC