Khamiis 31 July 2025{HMC}KDowladda Mareykanka ayaa si weyn u kordhisay abaalmarinta lacageed ee la siinayo ciddii keenta xog horseedda qabashada hoggaamiyaha ururka Al-Qaacida ee Jasiiradda Carabta (AQAP), tallaabo muujinaysa ahmiyad cusub oo la saarayo burburinta hoggaanka ururkan, kaas oo ay u aragto mid ka mid ah laamaha ugu halista badan ee shabakadda caalamiga ah.
Barnaamijka Wasaaradda Arrimaha Dibedda ee Abaalmarinta Caddaaladda (Rewards for Justice – RFJ) ayaa Arbacadii ku dhawaaqay in hadda la bixinayo ilaa $10 milyan oo doollar ciddii keenta macluumaad ku saabsan halka uu ku sugan yahay ama aqoonsigiisa Sacad bin Caatif al-Cawlaqi, oo ah amiirka kooxda mintidiinta ah ee fadhigeedu yahay Yemen. Lacagtan ayaa ah koror la taaban karo marka loo eego tii hore oo ahayd $6 milyan oo doollar.
Bayaan uu soo saaray, barnaamijku wuxuu sidoo kale xaqiijiyay abaalmarinno weli taagan oo loo ballanqaaday laba sarkaal oo kale oo sare oo ka tirsan AQAP: ilaa $5 milyan oo doollar oo la siinayo ciddii keenta xogta Ibraahim Al-Bannaa, iyo ilaa $4 milyan oo la siinayo ciddii keenta xogta Ibraahim Axmed Maxmuud al-Qoosii, kuwaas oo labadoodaba lagu tilmaamay inay yihiin kaaliyeyaal muhiim u ah al-Cawlaqi.
“Al-Cawlaqi wuxuu si fagaare ah ugu baaqay in la weeraro Mareykanka iyo xulafadiisa,” ayay Wasaaradda Arrimaha Dibeddu ku sheegtay bayaankeeda, iyadoo hoosta ka xarriiqday khatarta uu ninkani ka dhigan yahay.
Beegsiga hoggaanka cusub ee AQAP
Sacad al-Cawlaqi ayaa loo magacaabay hoggaamiyaha AQAP bishii Maarso 2023, kaddib dhimashadii hoggaamiyihii isaga ka horreeyay ee Khaalid al-Badarfi. Intii uusan la wareegin talada guud, al-Cawlaqi wuxuu soo noqday amiirka kooxda ee gobolka istiraatiijiga ah ee Shabwa ee koonfurta Yemen, wuxuuna muddo dheer xubin ka ahaa golaha sare ee hoggaanka AQAP.
Xil-qabashadiisu waxay astaan u ahayd isbeddel jiil oo ka dhex dhacay kooxda, saraakiisha la-dagaallanka argagixisaduna waxay si dhow ula socdeen muddada uu xilka hayo. Kordhinta laxaadka leh ee abaalmarinta ayaa ka tarjumaysa qiimaynta Washington ee ku aaddan doorkiisa udub-dhexaadka ah ee hagidda ururka iyo qorshayntiisa hawlgallada ka dhanka ah danaha reer Galbeedka.
Ururka Al-Qaacida ee Jasiiradda Carabta waxaa la aasaasay sannadkii 2009 kaddib markii ay midoobeen laamihii Al-Qaacida ee Yemen iyo Sacuudiga. Mareykanka iyo xulafadiisu waxay u arkaan ururkan mid ah khatar joogto ah oo awood leh, sababtoo ah awoodiisa sarsare ee farsamaynta bambooyinka iyo taariikhdiisa ku aaddan hagidda iyo dhiirigelinta weerarro ka baxsan xuduudaha Yemen.
Kooxdu waxay sheegatay mas’uuliyadda dhowr weerar oo caan baxay, oo ay ku jiraan isku-daygii “qarxiyihii nigiska” ee sannadkii 2009 ee lagu doonayay in lagu qarxiyo diyaarad rakaab ah oo ku sii jeeday Mareykanka oo dul maraysay magaalada Detroit, iyo weerarkii 2015 ee lagu qaaday xafiisyada wargeyska Charlie Hebdo ee magaalada Baariis.
Isagoo ka hawlgala saldhig ku yaal Yemen, ururka AQAP wuxuu ka faa’iidaystay fowdada ka dhalatay dagaalka sokeeye ee muddada dheer ka socday dalkaas si uu u qorto, u tababaro, una maleego weerarro. Colaadda, oo u dhaxaysa dawladda caalamku aqoonsan yahay iyo fallaagada Xuutiyiinta ee Iiraan taageerto, ayaa abuurtay goobo ballaaran oo aan dowlad ka talin, halkaas oo ay ku xoogeysteen kooxaha mintidiinta ah sida AQAP iyo Daacish (Islamic State).
Kaaliyeyaal sidoo kale bartilmaameed ah
Abaalmarinta Mareykanka ayaa sidoo kale bartilmaameedsanaysa laba ka mid ah kaaliyeyaasha saamaynta leh ee al-Cawlaqi, taas oo muujinaysa istiraatiijiyad looga gol leeyahay in lagu carqaladeeyo dhammaan qaab-dhismeedka taliska kooxda.
Ibraahim Al-Bannaa, oo u dhashay Masar laguna naanayso Abu Ayman al-Masri, waa xubin aasaasi ah oo ka tirsan AQAP wuxuuna soo qabtay jagooyin kala duwan oo sare, oo ay ku jirto madaxa amniga ee kooxda. Barnaamijka Abaalmarinta ee Caddaaladda wuxuu ku tilmaamayaa inuu yahay jihaadi ruug-caddaa ah oo xiriir la leh hoggaanka dhexe ee Al-Qaacida tobannaan sano.
Waxaase kasii xusid mudan kiiska Ibraahim Axmed Maxmuud al-Qoosii. Al-Qoosii, oo u dhashay Suudaan, ayaa lagu qabtay Afgaanistaan sannadkii 2001 wuxuuna in ka badan toban sano maxbuus ku ahaa saldhigga ciidamada badda ee Mareykanka ee Guantanamo Bay, Cuba. Waxaa loo wareejiyay Suudaan sannadkii 2012 kaddib markii uu maxkamad militari ku hor qirtay inuu bixiyay taageero maaddi ah oo la xiriirta argagixisannimo.
Hase yeeshee, sida ay sheegeen Qaramada Midoobay iyo dowladda Mareykanka, al-Qoosii wuxuu markii dambe jabiyay shuruudihii lagu celiyay, wuxuuna u safray Yemen si uu ugu biiro Al-Qaacida sannadkii 2014, isagoo aakhirkii ka dhex gaaray darajooyin sare. Safarkiisa ee uu kaga soo laabtay xabsi Mareykanku leeyahay kuna biiray mar kale goobta dagaalka ayaa muujinaya caqabad weyn oo dhinaca la-dagaallanka argagixisada ah.
Barnaamijka Abaalmarinta ee Caddaaladda, oo la aasaasay sannadkii 1984, waa qalab muhiim ah oo Mareykanku u isticmaalo diblomaasiyadda iyo fulinta sharciga. Sida ay sheegtay Wasaaradda Arrimaha Dibedda, waxaa barnaamijkani bixiyay in ka badan $250 milyan oo doollar oo la siiyay in ka badan 125 qof oo daafaha dunida ah, kuwaas oo keenay xog wax-ku-ool ah oo gacan ka geysatay ka hortagga falal argagixiso ama in argagixisada la hor keeno sharciga.
