Axad 03- November-2024 {HMC} Wasiirka arrimaha dibadda Soomaaliya Axmed Macalin Fiqi oo wareysi siiyey Telefishinka Qaranka ayaa ka hadlay xiisadda Soomaaliya iyo Itoobiya, isagoo si adag uga hadlay goobta ay degan tahay safaaradda Itoobiya.

Wasiir Fiqi ayaa balan qaaday in deg deg safaaradda Itoobiya ay dowladda Soomaaliya uga rari doonto goobta ay degan tahay.

Safaaradda Itoobiya ayaa ku dhex taalla Madaxtooyada Soomaaliya, waxaana arrintaan caro xooggan ka muujiyey shacabka Soomaaliyeed oo dalbaday in goobtaas xasaasiga ah laga raro safaaradda Itoobiya.

“Safaaradda Itoobiya madagana dhulkeedii inay ku dhextaal xeyn daabka Madaxtooyada Qaranka waa arrin laga haboon yahay, waxaan ka shaqeyn doonaa sidii ay dhulkeedii hore u dhisan laheyd kaas oo hadda u banaan,” ayuu yiri Wasiir Fiqi.

Sidoo kale, Wasiirka ayaa wareysigaan ku sheegay in safaaradda Itoobiya Madaxtoyada la dejiyey xiligii uu dalka Madaxweynaha ka ahaa Cabdullahi Yuusuf, isagoo nasiib darro ku tilmaamay inay halkaas sii deganaato safaaradda Itoobiya.

“Dareenka shacabka Soomaaliyeed ee ku saabsan goobta ay degan tahay safaaradaas waa ku saxan yihiin, si deg deg ah ayaan talaabo u qaadi doonaa, waxayna degi doontaa goob kale oo ka baxsan Madaxtooyada,” ayuu yiri Fiqi.

Wasiirka ayaa cadeeyey in safaaradda Itoobiya ay dhul ku leedahay Magaalada Muqdisho, “dhulkoodii inay degaan ama meel kale ha degaane ay ka guuraan gudaha Madaxtooyada ayaan ka shaqey doonaa, waana awoodaa dowladda Soomaaliya,” ayuu hadalkiisa ku sii daray Fiqi.

Wasiirka arrimaha dibadda ayaa ku dooday in dowladda Soomaaliya ay xujo hor dhigi doonto Itoobiya, taasi oo ah inay ka dalba doonaan in safaaradda Soomaaliya dhul laga siiyo gudaha Madaxtooyada Itoobiya ama ay ka guuri doonaan Madaxtooyada Soomaaliya.

“Si labada dalka ay u sinaadaan, Itoobiya waxay safaaradeedna dhul ka siineysaa madaxtooyada Addis Ababa ama waxay ka guuri doonaan Villa Somalia, wax ka dhexeeya ma jiraan,” ayuu hadalkiisa ku sii daray wasiirka arrimaha dibadda Itoobiya.

“Si labada dalka ay u sinaadaan, Itoobiya waxay safaaradeedna dhul ka siineysaa madaxtooyada Addis Ababa ama waxay ka guuri doonaan Villa Somalia, wax ka dhexeeya ma jiraan,” ayuu hadalkiisa ku sii daray wasiirka arrimaha dibadda Itoobiya.

Axad 03- November-2024 {HMC} Madaxweynihii hore ee Soomaaliya Shariif Sheekh Axmed oo shir jaraa’id qabtay ayaa ka hadlay xaaladda guud ee dalka, isagoo si weyn u dhaliilay siyaasadda uu Madaxweyne Xasan Sheekh ku hoggaaminayo dalka.

Sheekh Shariif ayaa sheegay in Xasan Sheekh uu ku mitidayo doorasho qof iyo cod ah oo danihiisa gaarka ah uu ka dhex arkay, isagoo sheegay in dalkaan aysan ka dhici karin doorasho qof iyo cod ah.

“Degmooyinka Heliwaa iyo Kaxda Kaamirooyin laguma xiri karo goobaha ganacsiga oo Shabaab dilaya ayey dadku ka baqayaan, dowladuna amar ayey ku bixineysaa in la xirto. Marka ma is leedihiin doorasho qof iyo cod ah ayaa dalkaan ka dhici karta?” Ayuu yiri Sheekh Shariif.

Sheekh Shariif oo ka hadlay dadka dhulkooda laga kicinayo ayaa yiri. “Waan ka xumahay wiixi maanta ka dhacay Ex-Kontarool Afgooye. Waayo Wiilka dhalinyarada oo Qaranka naftiisa u huray in qoyskiisa la barakiciyo ma ahan wax saxan. Halkee la geeyey dhulalkii laga barakiciyey Shacabka.”

Sidoo kale Madaxweyne hore Sheekh Shariif oo ka hadlay talaabadii uu Xasan Sheekh maanta qaaday ayaa yiri, “Waa nasiib darro in Madaxweynihii Qaranka ee Xasan Sheekh inta Baarlamaanka hortago uu yiraahdo Bilaha fasaxa shaqeeya weliba si sharci darro ah”.

Dhinaca kale, Shariifka ayaa sheegay Xukuumadda kaligeed aysan doorasho qaban karin, “Waa waajib in doorashada ka heshiiyaan dhinacyada galaya, balse doorasho Qof iyo Cod ah waqtigeeda maku dhici kartaa?”

Sheekh Shariif oo sii hadlayey ayaa yiri “Wadajirka umadda iyo wada socodkeeda ayaa muhiim ah, waxaana rabnaa inay talada miiska soo dhigaan oo u soo laabtaan dariiqa saxda ah.”

Axad 03- November-2024 {HMC} Sida ay ogaatay warbaahinta Taliyihii Ciidanka Dhulka ee Xoogga Dalka Jeneraal Dayax Cabdi Cabdulle ayaa xilkii laga qaaday, waxaana la magacaabay sarkaal kale oo reer Jubbaland ah.

Korneyl Khaalid Cabdullahi Cumar oo soo noqday Taliyihii Ciidanka Sirdoonka Jubbaland ayaa loo magacaabay Taliyaha Ciidanka Dhulka ee Xoogga Dalka Soomaaliyeed, sida ay warbaaahinta u xaqiijiyeen ilo wareedyo xog ogaal ah.

Xafiiska Madaxweynaha Soomaaliya oo magacaabistaan ku soo saari lahaa dikreeto ayaan weli soo saarin, balse warbaahinta waxay heshay xogta sababta aan loo soo saarin dikreetada.

Taliye Dayax Cabdi Cabdulle ayaa berri xarigga ka jaraya xarunta cusub ee Taliska ciidanka dhulka ee xoogga dalka, waxaana markaas kadib lasoo saarayaa dikreetada magacaabista Taliyaha cusub ee ciidanka dhulka.

Taliyaha cusub ayaa ku heyb ah Madaxweynaha Jubbaland iyo Ra’iisul Wasaaraha dalka, wuxuuna muddo dheer soo ahaa Taliyaha Nabad Sugidda Jubbaland.

Taliye Dayax ayaa kamid ah saraakiisha ugu firfircoon xoogga dalka, waxaana la magacaabay markii ay ciidanka xoogga dalka ku soo jabeen deegaanka Cawsweyne ee gobolka Galgaduud oo dagaal qaraar uu ka dhacay.

Sidoo kale Dayax ayaa toos uga howlgeli jiray furimaha dagaalka, wuxuuna ku guuleystay inuu yareeyo weerarradii AS ay ku qaadi jireen xeryaha ciidamada xoogga dalka ee furimaha dagaalka.

Axad 03- November-2024 {HMC} Diyaaradaha dagaalka Mareykanka ee loo yaqaanno B-52 bombers ayaa Sabtidi shalay gaaray Bariga Dhexe, maalin kaddib marki ay Washington ku dhawaaqday in qalabkaasi milltari ay direyso, tallaabadan oo ah digniin ku socota Iran.

Bayaan kasoo baxay taliska dhexe ee ciidanka millatariga qeybtiisa Bariga Dhexe iyo hareerihiisa ayaa lagu sheegay, in diyaaradahan bambooyinka xambaara ay gaareen saldhigga loogu tala galay.

Waxay kasoo kicitimeen saldhiga ciidanka cirka Mareykanka ee Minot ee gobolka North Dakota.

Mareykanka ayaa fiidnimadii Jimcaha ku dhawaaqay inuu u dirayo Bariga Dhexe, diyaaradaha wax duqeeya, kuwa dagaalka iyo kuwa xambaara booyadaha iyo hubka burburriya gantaallada.

Afhayeen u hadlay xarunta Pentagon-ka ee gaashaandhiga Mareykanka, Major General Pat Ryder ayaa sheegay in Washington ay qaadi doonto tallaabo walba oo lagama maarmaan ah oo ay ku difaaceyso dadkeeda, haddii Iran iyo kooxaha ay taageerto isku dayaan in bartilmaameedsadaan shakhsiyaad ama danaha Mareykanka ee gobolka.

Axad 03- November-2024 {HMC} Hogaamiyaha ruuxiga ah ee Iran Ayatollah Ali Khamenei ayaa Sabtidii wacad ku maray in ay jawaab ciqaabeed ka bixin doonaan weerarkii Israa’iil ay todobaadki hore ku qaadday Iran, xilli ay wali sii socdaan duqeymaha ay ciidanka Isra’il ka wadaan Gaza iyo Lubnaan.

Khamenei ayaa sheegay in dowladaha cadawga ku ah oo uu ku sheegay Isra’il iyo Mareykanka ay la kulmi doonaan jawaab kulul, oo ay uga falcelinayaan weerarada ay ku hayaan Iran sida uu hadalka u dhigay.

Weerar kale oo ay Iran ku qaaddo Isra’il ayaa laga yaabaa inuu mandiqadda ku riixo dagaal weyn, xilli ay hadda Lubnan, iyo Gaza ay dagaallo ku dhexmarayaan Isra’il, Xisbullah iyo Xamaas.

Dhanka kale, ugu yaraan 11 Isra’iliyiin ah ayaa ku dhintay madaafiic laga soo ganay Lubnan oo ku dhacay degmada Tira ee bartamaha Isra’il. Ciidamada Isra’il ayaa sheegay in ay hawada ku qarxiyeen qaar badan oo ka mid ah madaafiicdaasi.

Xisbullah ayaa Sabtidi sheegtay in gantaallo iyo diyaaradaha aanan duuliyaha laheyn u adeegsatay weerar ay ku qaaddo bartilmaameedyo ay millatariga iyo sirdoonka Isra’il ku leeyihiin waqooyiga iyo bartamaha Isra’il.