Home Blog Page 227

Midowga Afrika oo War Cusub Kasoo Saaray Xaaladda Soomaaliya.

0

Isniin 22 Dec 2025 {HMC} Golaha Nabadda iyo Amniga (PSC) ee Midowga Afrika (AU) ayaa yeeshay kulan gaar ah oo diiradda lagu saaray qiimeynta xaaladda isbeddelaysa ee Soomaaliya iyo howlaha Hawlgalka Taageerada iyo Xasilinta Midowga Afrika ee Soomaaliya (AUSSOM).

Doodaha kulanka ayaa xoogga lagu saaray xaaladaha siyaasadeed ee ugu dambeeyay ee dalka, iyo sidoo kale xaaladda dhaqaale ee adag ee horyaalla hawlgalka iyo sida wax looga qaban karo.

Danjiraha Algeria u fadhiya Midowga Afrika, ahna Wakiilka Joogtada ah ee dalkaas, Maxamed Khaalid, ayaa mar kale xaqiijiyay taageerada Algeria ee xasilloonida dalka walaalka ah ee Soomaaliya iyo sida ay mar walba uga go’an tahay taageeridda dadaallada nabadda.

Wuxuu carrabka ku adkeeyay diyaar u ahaanshaha Algeria, maaddaama ay xubin ka tahay Golaha Nabadda iyo Amniga ee AU, inay sii waddo taageeridda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya dadaallada joogtada ah ee lagula dagaallamayo argagixisada laguna xoojinayo nabadda, iyadoo lala kaashanayo bahwadaagta gobolka iyo kuwa caalamiga.

Danjiraha Algeria ayaa sidoo kale adkeeyay muhiimadda ay leedahay in la helo xalal ku dhisan is-afgarad oo wax looga qabto caqabadaha dhaqaale ee haysta AUSSOM.

Wuxuu tilmaamay in tani ay lagama maarmaan u tahay si ay Dowladda Soomaaliya ugu suurtagasho inay si buuxda ula wareegto maamulka amniga. Marka la eego arrintan, wuxuu xusuusiyay mas’uuliyadda Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ee ku aaddan hubinta maalgelin joogto ah oo loo helo hawlgalka.

Guddiga Midowga Afrika ayaa soo jeediyay dhowr ikhtiyaar oo ku saabsan mustaqbalka AUSSOM, kuwaas oo loogu talagalay in lagu caawiyo Soomaaliya sidii ay u gaari lahayd xasillooni iyo nabad, isla markaana loo xoojin lahaa hay’adaha dowladeed.

Soo jeedimahan ayaa dib u eegis lagu sameyn doonaa waqti dambe, iyagoo lagala tashan doona dalalka ka qeybqaata hawlgalka iyo Guddiga Shaqaalaha Militariga ee Golaha Nabadda iyo Amniga ee AU, ka hor inta aan loo gudbin PSC.

Ugu dambeyn, Golaha Nabadda iyo Amniga ee Midowga Afrika ayaa la filayaa inuu dhowaan soo saaro war-murtiyeed la xiriira arrintan.

‘The water came from nowhere’: Settlements, hotels and farms flooded in Kenya’s Rift Valley.

0

Monday  22 Dec 2025 {HMC}-When Dickson Ngome first leased his farm at Lake Naivasha in Kenya’s Rift Valley in 2008, it was over 2 kilometers (1.2 miles) from shore. The farm was on 1.5 acres (0.6 hectares) of fertile land where he grew vegetables to sell at local markets.

At the time, the lake was receding and people were worried that it might dry up altogether. But since 2011, the shore has crept ever closer. The rains started early this year, in September, and didn’t let up for months.

advertisements

One morning in late October, Ngome and his family woke up to find their home and farm inside the lake. The lake levels had risen overnight and about a foot of water covered everything.
“It seemed as if the lake was far from our homes,” Ngome’s wife, Rose Wafula, told The Associated Press. “And then one night we were shocked to find our houses flooded. The water came from nowhere.”

Climate change caused increased rains, scientists say

The couple and their four children have had to leave home and are camping out on the first floor of an abandoned school nearby.

Some 5,000 people were displaced by the rise in Lake Naivasha’s levels this year. Some scientists attribute the higher levels to increased rains caused by climate change, although there may be other factors causing the lake’s steady rise over the past decade.

The lake is a tourism hot spot and surrounded by farms, mostly growing flowers, which have gradually been disappearing into the water as the lake levels rise.

Rising levels have not been isolated to Naivasha: Kenya’s Lake Baringo, Lake Nakuru and Lake Turkana — all in the Rift Valley — have been steadily rising for 15 years.

“The lakes have risen almost beyond the highest level they have ever reached,” said Simon Onywere, who teaches environmental planning at Kenyatta University in Kenya’s capital Nairobi.

Rising lake levels displaced tens of thousands

A study in the Journal of Hydrology last year found that lake areas in East Africa increased by 71,822 square kilometers (27,730 square miles) between 2011 and 2023. That affects a lot of people: By 2021, more than 75,000 households had been displaced across the Rift Valley, according to a study commissioned that year by the Kenyan Environment Ministry and the United Nations Development Program.

In Baringo, the submerged buildings that made headlines in 2020 and 2021 are still underwater.

“In Lake Baringo, the water rose almost 14 meters,” Onywere said. “Everything went under, completely under. Buildings will never be seen again, like the Block Hotels of Lake Baringo.”

Flower farms taking a beating

Lake Naivasha has risen steadily too, “engulfing three quarters of some flower farms,” Onywere said.

Horticulture is a major economic sector in Kenya, generating just over a billion U.S. dollars in revenue in 2024 and providing 40% of the volume of roses sold in the European Union, according to Kenya’s Ministry of Foreign Affairs.

Significant research has gone into the reasons behind the rising lakes phenomenon: A 2021 study on the rise of Kenya’s Rift Valley lakes was coauthored by Kenyan meteorologist Richard Muita, who is now acting assistant director of the Kenya Meteorological Department.

“There are researchers who come up with drivers that are geological, others with reasons like planetary factors,” Muita said. “The Kenya Meteorological Department found that the water level rises are associated with rainfall patterns and temperature changes. When the rains are plentiful, it aligns with the increase in the levels of the Rift Valley lake waters.”

Sedimentation is also a factor. “From the research I have read, there’s a lot of sediment, especially from agricultural related activities, that flows into these lakes,” says Muita.

‘A mess’ made by the government years ago

Naivasha’s official high water mark was demarcated at 1,892.8 meters (6,210 feet) above sea level by the Riparian Association in 1906, and is still used by surveyors today. That means this year’s flooding was still almost a meter (3 feet) below the high mark.

It also means that the community of Kihoto on Lake Naivasha where the Ngomes lived lies on riparian land — land that falls below the high water mark, and can only be owned by the government.

“It’s a mess established by the government … towards the late 1960s,” said Silas Wanjala, general manager of the Lake Naivasha Riparian Association, which was founded some 120 years ago and has been keeping meticulous records of the lake’s water levels since.

Back then, a farmer was given a “temporary agricultural lease” on Kihoto, said Wanjala. When it later flooded and the farmer packed up and left, the farmworkers stayed on the land and later applied for subdivisions, which were approved. In the 60-odd years since, a whole settlement has grown on land that is officially not for lease or sale.

This also isn’t the first time it’s been flooded, said Wanjala. It’s just very rare that the water comes up this high. That’s little consolation for the people who have been displaced by this year’s floods and now cannot go home without risking confrontations with hippopotamuses.

To support those people, the county is focusing its efforts on where the need is greatest.

“We are tackling this as an emergency,” says Joyce Ncece, chief officer for disaster management in Nakuru County, which oversees Lake Naivasha. “The county government has provided trucks to help families relocate. We have been helping to pay rent for those who lack the finances.”

Scientists like Onywere and Muita are hoping for longer-term solutions. “Could we have predicted this so that we could have done better infrastructure in less risk-prone areas?” Onywere said.

Muita wants to see a more concerted global effort to combat climate change, as well as local, nature-based solutions centered on Indigenous knowledge, such as “conservation agriculture, where there is very limited disturbance of the land,” to reduce sedimentation of the lakes.

But all of this is of little help to Ngome and Wafula, who are still living at the school with their children. As the rest of the world looks forward to the holidays and new year, their future is uncertain. Lake Naivasha’s continuous rise over the past 15 years does not bode well: They have no idea when, or if, their farm will ever be back on dry land.

Source AP

Thousands march in “ICE Out” rally on Minneapolis’ Lake Street corridor

0

Monday December 22, 2025 {HMC} Thousands of people braved the bitter cold Saturday morning, marching more than a mile along Minneapolis’ Lake Street corridor in a massive, coordinated anti-immigration enforcement protest.

The event — organized by COPAL, Unidos, and local union groups — comes as the Department of Homeland Security’s Operation Metro Surge prepares to enter its third week.

advertisements
DHS says its agents have arrested more than 400 people since the operation began three weeks ago. It’s unclear how many of those 400 are still detained or have been sent elsewhere.
The federal agency has also touted more than one dozen arrests of individuals with criminal convictions.

Saturday’s protest and march, however, was a chance for community members to band together, organizers say.

“We want to make sure that everybody across the world and across the country knows that the mass deportation agenda is not good for immigrants,” said Emilia González Avalos, executive director of UNIDOS. “It’s not good for communities. It’s not good for local economies.”

She says Operation Metro Surge has had consequences on local business.

“Businesses are struggling. Nobody wants to go out and shop. People are not buying basic things like toilet paper, eggs, milk, formula because they’re scared,” González Avalos said.

Groups on hand pushed back on the idea that ICE is detaining “the worst of the worst.”

“Most of the immigrants here are working very hard,” said Silvia Ibanez of the Immigrant Defense Network. “They are here because they are trying to find a better future for their family, and that’s not a crime.”

Saturday’s march ended at Karmel Mall, which organizers said was symbolic of the way the city’s Latino and Somali communities have both been targets of the latest DHS enforcement

Wararkii ugu Dambeeyey Khasaaraha Dagaalkii ka dhacay Jalalaqsi.

0

Isniin 22 Dec 2025 {HMC} Faah faahin dheeraad ah ayaa kasoo Baxeeyso Dagaal Sababay dhimasho iyo dhawac oo ka dhacay degmada Jalalaqsi ee Gobolka Hiiraan kaasi oo sababay dhimasho iyo dhawac.

Dagaalkan ayaa udhaxeeyso Ciidamo taabacsan Gudoomiyaha degmada Jalalaqsi Nuur Dheere iyo Ciidamo diidan Nin Lagu xiray Saldhiga Booliska degmadaasi kaasi oo Abuuray Xiisad Culus.

Inta la xaqiijiyay ilaa 4 Ruux ayaa ku dhimatay dagaalka tiro 7 kalena waa ay ku dhawacmeeyn kuwaas oo iskugu jiro Dhinacyada dagaalamayo iyo dad Shacab ah oo rasaasta Xaafadahooda ugu tagtay. Inta badan Ganacsiga degmada ayaa Manta bixin iyada oo dhinacyada dagaalamayo lagu arkayaa Xaafadaha degmadaasi. Dagaalka ayaa ku fiday Xaafado hor leh.

Ciidamada Midowga Africa ee Jabuuti ayaa wado dadaalo lagu Joojinayo Dagaalka Socda. Iyaga oo gudaha usoo galay qaar kamid ah goobahii dagaalada ay ka socdeeyn. Saraakiisha Ciidamada Jabuuti ayaa ugu baaqay in dagaalka la joojiyo oo wada hadal leeys kugu yimaado.

Odoyaasha dhaqanka degmada ayaa Sidoo kale Sidii loo joojin Lahaa dagaalka degmada ka socdo wax ka badan Lix Saac oo Xariir .

 

130 Arday oo la afduubtay oo la sii daayay

0

Isniin 22 Dec 2025 {HMC} Dowladda Nigeria ayaa xaqiijisay in lasii daayay 130 Arday oo wax ku baranaysay Iskuul ku yaalla Gobolka Niger, waxa ay Ardaydaan gacanta ugu jireen kooxihii qafaashay tan iyo 21kii November ee sanadkaan, waxa ay sidaas ku maqnaayeen muddo bil ah.

Nigeria ayaa sheegtay in ay xoogga saartay sidii loosoo dayn lahaa Ardaydaan iyo dad kale oo shaqaale ah oo galay gacanta kooxo hubaysan oo beegsaday Deegaannada ay ku sugnaayeen oo Iskuulka laga kaxaystay uu ku yaallo

“Waa arrin farxad leh, daqiiqado guul iyo nashasho ah ayaa timid kaddib markii lasoo badbaadiyay 130 Arday oo gacanta kooxo hubaysan ku jirtay, horay waxa loosoo daayay in ka badan 250 qof oo Arday & Shaqaale Dowladeed isugu jiray” Sidaasi waxaa yiri sarkaal katirsan Dowladda Nigeria oo magaciisa ka gaabsaday.

Nigeria waxaa ku badan Afduubka Ardayda Badi ah Gabdhaha yaryar, qaarkood ayaa dib xorriyaddooda u helay halka qaar kale la sheegay in ay haystaan kooxaha hubaysan ee qafaashay, waxa ay dhalisay cabsi badan oo ay muujiyaan waalidiinta ubadkooda waxbarta.

Sarkaal ka tirsan Ruushka oo qarax lagu dilay

0

Isniin 22 Dec 2025 {HMC} Wararka ka imaanaya Magaalada Moscow ee Caasimadda Ruushka ayaa kusoo warramaya in maanta qarax lagu dilay Madaxii tababarrada Ciidamada Dalkaas oo lagu magacaabo Sarreeye Guuto Fanil Sarvarov oo la shegay in qaraxaas loogu xiray Gaarigiisa.

Guddiga dambi baarista Ruushka ayaa sheegay in sarkaalkaan uu ku dhintay isla goobta maadaama burbur xooggan uu gaaray Jirkiisa iyo gaarigiisa sida ka muuqata sawirro lagu soo bandhigay Baraha Bulshada.

Ninkaan waxa uu ahaa Madaxa tababarrada ciidamada Ruushka, sidoo kale waxa uu si dadban u hayay shaqada ah Madaxa howlgelinta ciidanka, waxa uu la shaqaynayay Guddi si gaar ah Madaxweyne Vladimir Putin uu ugu xilsaaray arrimaha ciidamada.

Ruushka ayaa durba dusha ka saaray Dalka colaadda kala dhaxaysa ee Ukraine, waxa ay Moscow ku eedeysay dhiggeeda dagaalka kala dhaxeeyo ee Kyiv in ay sirdoonkooda ka dambeeyaan qaraxaas lagu xiray Gaariga Sarkaalkaan.

Ukraine weli kama hadlin eeddaas loo jeediyay iyo sarkaalkaan muhiimka u ahaa Xukuumadda Madaxweynaha Ruushka ee Vladimir Putin, waxaana marar kala duwan Ukraine ay weerarro kala duwan ka dhex fulisay gudaha Ruushka.

Turkiga oo Soomaaliya ka hirgeliyay Talis Hawlgal Cir (Air Task Command)

0

Isniin 22 Dec 2025 {HMC} Wasiirka Gaashaandhigga Turkiga, Yaşar Güler, ayaa shaaca ka qaaday in Turkigu ka hirgeliyay gudaha Soomaaliya Talis Hawlgal Cir (Air Task Command) oo ka kooban diyaarado qumaatiga u kaca, kuwa adeegga iyo diyaaradaha dagaalka.

Hadalkan ayuu wasiirku ka sheegay Kulanka Qiimeynta Sanadlaha ah Baarlamaanka Turkey oo su’aalo waydiiyay, isagoo xusay in tallaabadani ay qeyb ka tahay iskaashiga difaaca ee Turkiga iyo Soomaaliya, isla markaana lagu xoojinayo tababarka, amniga, iyo awoodda hawlgal ee ciidamada Soomaaliya.

Dowladda Soomaaliya ayaa heshiisyo tirobeel ah oo aan faahfaahin lagashay dowladda Turkey.

Puntland oo shaqada ka joojisey Masuul gabay ku ammaanay Madaxweyne Xasan Shiikh.

0

Axad 21 Dec 2025 {HMC} Maamulka Puntland oo shaqada ka joojisey Hanti-dhowrihii Wasaaradda Xanaanada Xoolaha, Abwaan Ciiro kadib markii uu gabay ku ammaanay Madaxweyne Xasan Shiikh.

Puntland ayaa shaqada ka joojisey hanti-dhowrihii wasaaradda xanaanada xoolaha, Raage Axmed Xuseen (Abwaan Ciiro) oo shalay ka qaybglay munaasabadda Ciidanka Booliska Soomaaliya oo ka dhadcay Muqdisho.

Warqad ka soo baxday wasiirka xanaanada xoolaha Puntland Cumar Cabdisamed Dhuux oo ku taariikhaysan 21 Diseembar 2025 ayaa lagu sheegay in mushaarka laga joojiyay Abwaan Ciiro, iyadoo lagu eedeeyay in uu galay arrimo siyaasadeed oo ku xadgudbay xeerka shaqaalaha iyo go’aankii Puntland xiriirka ugu xirtay hay’adahha dowladda federaalka.

Masuulkan ayaa loo heystaa inuu ka qeyb galay, gabayna ka jeediyey munaasabad lagu xusayey sanadguurada Booliska oo Muqdisho lagu qabtay taasoo ay ka qeyb galeen madaxweyne Xassan Shiikh iyo madax kale.

Muddooyinkii u dambeeyay waxaa soo badanayay shaqaale iyo saraakiil ciidan oo ka tirsan Puntland oo tagaya Muqdisho, kuwaas oo qaarkood ku biiray hay’adaha dowladda federaalka Soomaaliya.

Banaanbax oo Lagu Diidanyahay Howlgalada ICE ee Ka Dhanka ah Soomaalida iyo Siyaasadaha Trump oo ka dhacay Mareykanka.

0

Axad 21 Dec 2025 {HMC} Magaalada Minneapolis, gobolka Minnesota ee dalka Mareykanka, ayaa maanta martigelisay isu‑soobax aad u ballaaran oo looga soo horjeeday hadallada adag iyo siyaasadaha ay soo jeediyeen Madaxweynaha Mareykanka iyo hay’adda Immigration and Customs Enforcement (ICE), kuwaas oo horey u bilaabay hawlgallo lagu bartilmaameedsanayo jaaliyadda Soomaalida ee ku nool gobolkaasi.

Dibad‑baxayaashu waxay muujiyeen inay kasoo horjeedaan jirdilka, xarigga iyo tarxiilka xubnaha bulshada Soomaalida, gaar ahaan iyadoo la kordhiyey howlgallada la dagaallanka muwaadiniinta ajnabiga ah ee Minnesota.

Waxaa ka qeyb galay dad isugu jira Soomaali, cadaan iyo bulshooyinka kale ee madow, kuwaas oo ku biiray si ay u muujiyaan garab istaagooda iyo taageerada ay u hayaan jaaliyadda Soomaalida.

Howlgalada ICE oo loo bixiyey “Operation Metro Surge” ayaa diiradda saaraya howlgallo ballaaran oo lagu sameynayo xaafadaha ay ku badan yihiin muhaajiriinta, gaar ahaan kuwa Soomaalida iyo Latino‑ga, taas oo dhalisay cabsi xooggan iyo dareen midnimo bulsho.

Dad ka mid ahaa dibad‑baxayaasha oo la hadlay warbaahinta waxay sheegeen inay aad ugu faraxsan yihiin garab istaaga ay ka heleen bulshada kale, iyagoo tilmaamay in tani ay tahay fursad lagu muujiyo wadajirka iyo taageerada dadka Soomaalida ah ee ku nool Mareykanka.

Dad badan ayaa xitaa ganacsiyadooda xiray, iyagoo ka cabsi qaba in xaaladda amni ay keentay in la soo tarxiilo ama la xiro, taas oo saameyn ku yeelatay noloshooda iyo dhaqaalahooda.

Cumar Cali, oo 24 jir ah kuna nool Minnesota muddo dheer, ayaa tilmaamay in hadallada kasoo yeeraya Trump ay yihiin kuwo si siyaasadeed loo adeegsaday isla markaana aysan ka tarjumayn xaqiiqda bulshada Soomaalida ee gobolka, kuwaas oo sida badan u soo buux dhaafay Minnesota una arka inay tahay gurigoodi labaad.

Mid ka mid ah ka qeyb galayaasha dibad‑baxa, Xabiibo Axmed, kuna nool magaalada, ayaa sheegtay in shacabka Mareykanka ay u muujiyeen garab istaag qoto dheer jaaliyadda Soomaalida, sheegeysana in ay rajeynayaan in arintani ay ku keeni doonto midnimo iyo is faham bulsho oo sii xoogeysanaysa, Waxay sidoo kale ugu baaqday Soomaalida inay soo baxaan, dib u furaan ganacsiyadooda, una shaqeystaan si ay u dhiirrigeliyaan dhaqaalahooda iyo bulshadooda.

Xigasho HHiraan Online

Kismaayo: Qaylo, Qalalaase & Qorshe-la’aan.

0

Axad 21 Dec 2025 {HMC} Kismaayo iyo bayaanka ay soo saareen mucaaradku wuxuu si cad u muujiyay in aysan lahayn aragti mideysa, hoggaan la isku raacsan yahay, istiraatiijiyad isku xiran, iyo jiho siyaasadeed oo cad.

Mucaaradku ma aysan la imaan qorshe doorasho oo lagu barbar dhigo kan ay dowladda soo jeedisay, taasoo muujineysa ma dhaleysnimo siyaasadeed oo weyn.

1. Hoggaan la’aan iyo qorshe doorasho oo cad.

Mucaaradku kuma guuleysan inay ku heshiiyaan hoggaan keliya, sidoo kalena kuma aysan guuleysan inay soo bandhigaan hannaan doorasho oo beddel u ah kan dowladda.

Tani waxay si cad u muujineysaa in aysan heysan xal ka baxsan hal-ku-dhegga ah “waan diidnay!”.

Su’aasha taagan waa: sidee loo aamini karaa mucaarad kala daadsan inay qeyb ka noqdaan is-afgarad qaran iyo xalinta arrimo la xiriira dhismaha dowladnimada?

2. Diidmo kaliya, xal ma aha.

Warmurtiyeedkooda wuxuu inta badan ku ekaaday diidmo iyo qaylo mucaaradnimo, balse kama muuqan xalal ama talooyin wax ku ool ah.

Arrintan waxay sii xoojisay aragtida ah in mucaaradku yahay mid falcelin ku kooban, halkii uu ka ahaan lahaa mid leh qorshe iyo aragti.

3.Gebogebadii, fashilka mucaaradka ee ku aaddan midnimo hoggaamineed la’aan, siyaasad xumo, iyo aragti la’aan wuxuu si toos ah u abuuray fursad siyaasadeed oo ay dowladda ka faa’iideysan karto, si ay shacabka ugu sii dhaweyso geeddi-socodka dimuqraadiyeynta, loona xoojiyo kalsoonida dowladnimada.

W/Q Xildhibaan Maxamed C,qaadir