Isniin 16 March 2026 {HMC} Markii uu ku soo laabtay Washington isaga oo ka soo duulay Florida habeennimadii Axadda, madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa ka jawaabay su’aalo la xiriira suurtagalnimada in la abuuro isbaheysi lagu galbiyo maraakiibta mara marinka Hormuz.

Waxa uu sheegay in maamulku uu kala hadlay “ilaa toddobo” dal sidii ay “boliiska” marin biyoodka Hormuz, wuxuuna Shiinaha u magacaabay in uu ka mid yahay dalalkii uu Mareykanku la hadlay.

Ma uusan magacaabin dalal kale oo uu u tagi lahaa, laakiin wuxuu soo koriyay Nato iyo dalal kale oo uu aaminsan yahay inay u baahan yihiin “inay difaacdaan dhulkooda,” isagoo ku qeexay dhulkaas “meesha ay ka helaan tamartooda”.

Wareysi uu siiyay Financial Times ayuu Trump sidoo kale ku sheegay “inay aad ugu xun tahay mustaqbalka Nato” haddii xulafada aysan gacan ka geysan sugidda marin biyoodka Hormuz.

Isniin 16 March 2026 {HMC} Wasiirka Warfaafinta ee maamulka Koonfur Galbeed, Maxamed Ibraahim Bilaal, ayaa beeniyay warar sheegaya inuu xalay dagaal ka dhacay magaalada Baydhabo, sida baraha bulshada lagu faafiyay.

Wasiirka oo wareysi siiyay warbaahinta ayaa sheegay in xaaladda Baydhabo ay deggan tahay, isla markaana nolol maalmeedka uu si caadi ah u socdo, inkastoo warar kale ay sheegayaan in hoobiye lagu tuuray mid ka mid ah saldhigyada ciidanka Koonfur Galbeed, kaddibna ciidamadu ay rasaas kaga jawaabeen.

“Baydhabo rasaas kama dhicin. Aniga laftaydu bartamaha magaalada ayaan joogaa,” ayuu yiri wasiirku, isagoo si gaar ah u diiday wararka sheegaya in rasaas laga maqlay magaalada ama in kooxo hubeysan ay weerar ku qaadeen ciidanka amniga.

Wasiirka ayaa sidoo kale ku eedeeyay kooxo ku sugan magaalada Muqdisho inay faafinayaan warar uu ku tilmaamay “been iyo dacaayad,” isagoo sheegay in ujeedadu tahay in la abuuro cabsi iyo jahawareer.

Dhanka kale, wasiirku wuxuu sheegay in Madaxweynaha maamulka Koonfur Galbeed uu ku sugan yahay magaalada barakeysan ee Makka, halkaas oo uu ku gudanayo cibaadada Cumrada.

Waxa uu sheegay in xiriirka u dhexeeya dowlad-goboleedka iyo dowladda federaalka uu caadi yahay, isagoo sheegay in xiisad u dhaxaysa aysan jirin.

Si kastaba ha ahaatee, waxaa soo baxaya warar sheegaya in xiriirka Dowladda Federaalka iyo Koonfur Galbeed uu qarka u saaran yahay inuu burburo, iyadoo loo sababaynayo khilaaf isa soo tarayey oo uu dhexeeyey labada dhinac.

Axad 15 March 2026 {HMC}  Guddoomiyaha Gobolka Banaadir ahna Duqa Magaalada Muqdisho, Xasan Maxamed Xuseen (Muungaab), ayaa maanta ku dhawaaqay in Maamulka Gobolka Banaadir uu bixin doono $288,000 si loogu horumariyo adeegyada waxbarashada isla markaana loo dhiso dugsiyo cusub.

Duqa Muqdisho ayaa sheegay in lacagtaan la siin doono dugsiyada sanad dugsiyeedkiiba, isla markaana sannad walba la kordhin doono si ay ula jaanqaado qorshayaasha lagu dhisayo dugsiyo waaweyn oo cusub. Waxa uu sidoo kale waalidiinta ugu baaqay inay ubadkooda u diraan dugsiyada si loola dagaallamo jahliga.

“Waxaa aan dhawaan saxiixay lacag ku dhaw sedex boqol kun oo doolar, oo loogu talagalay horumarinta Dugsiyadda Waxbarashada Gobolka Banaadir sanad dugsiyeed kiiba, taasi oo aan sii kordhin doonno, iyadoona ay bar-bar socoto qorshooyin dhawaan lagu dhisi doonno Dugsiyo waaweyn” ayuu yiri Duqa Caasimadda Muqdisho, oo waalidiinta ugu baaqay in ubadka loo diro Dugsiyadda waxbarashda si loola dagaalamo jahliga.

Intaa waxaa dheer, Muungaab ayaa tilmaamay in horumarinta adeegyada waxbarashada ay tahay mid mudnaan u ah Maamulka Gobolka Banaadir, si waalidiinta canshuur bixiyeyaashu ay caruurtooda u helaan waxbarasho lacag la’aan ah.

Hadalkaan ayuu ka sheegay Guddoomiyaha mar uu maanta booqday xarunta Agaasinka Waxbarashada Gobolka Banaadir ka dib markii dib-u-dhis balaaran lagu sameeyay, isagoo warbixin ka dhageystay howlwadeenada kala duwan ee agaasinka ka shaqeeya.

Axad 15 March 2026 {HMC} Wasaaradda Kalluumeysiga iyo Dhaqaalaha Buluugga ee xukuumadda Soomaaliya ayaa difaacday maraakiibta kalluumeysiga ee Shiinaha ee ka howlgasha biyaha Soomaaliya, iyadoo beenisay in ay si sharci ah u shaqeeyaan, isla markaana ay haystaan rukhsado rasmi ah oo ay siisay dowladda federaalka.

Wasaaraddu waxay sheegtay in maraakiibtan ay u hoggaansamaan shuruucda Soomaaliya iyo xeerarka caalamiga ah ee badaha, taas oo muujinaysa xiriirka istaraatiijiga ah ee muddada dheer ka dhexeeya labada dal.

Wasaaaradda Kalluumaysiga ayaa sidoo kale sheegtay inay qiimeyneyso xiriirka iskaashi ee ay la leedahay Shiinaha, iyadoo tilmaantay in shirkadaha kalluumeysiga ee dalkaas ay muujiyeen ixtiraam ku aaddan madax-bannaanida iyo maamulka badda ee Soomaaliya.

Dhanka kale, wasaaraddu waxay si adag u cambaareysay dhammaan falalka sharci darrada ah ee ka dhaca biyaha Soomaaliya, oo ay ka mid yihiin kalluumeysi aan oggolaansho lahayn, ku xadgudubka maraakiibta, iyo qabashada doonyaha ay geystaan kooxo dembiileyaal ah. Dowladda ayaa sheegtay in falalkaas ay si toos ah u dhaawacayaan madax-bannaanida dalka iyo sharciga caalamiga ah ee badaha.

War-saxaafadeedka ayaa sidoo kale lagu soo dhaweeyay sii deynta dhowaan ee doon kalluumeysi oo laga leeyahay Shiinaha, taas oo ay hore u haysteen kooxo hubeysan. Dowladda waxay u mahadcelisay hay’adaha ammaanka iyo dhinacyadii ka qeyb qaatay dadaallada lagu xaqiijiyay sii deynta doonta iyo badbaadinta shaqaalihii saarnaa.

Wasaaradda Kalluumeysiga ayaa sheegtay in weli dib-u-eegis lagu sameynayo duruufaha ku xeeran dhacdadaas, iyadoo dowladda ay ballanqaadday inay qaadi doonto tallaabooyin lagu xoojinayo ilaalinta biyaha Soomaaliya si looga hortago dhacdooyin la mid ah mustaqbalka.

Sidoo kale, dowladda ayaa sheegtay inay sii xoojin doonto kormeerka aagga dhaqaalaha gaarka ah ee badda, adkeynta shuruucda kalluumeysiga iyo nidaamka rukhsadaha, iyo iskaashiga hay’adaha amniga badda si loo yareeyo burcad-badeedda iyo dambiyada kale ee ka dhaca badda.

Si kastaba ha ahaatee, Warkan kasoo baxay Dowladda Soomaaliya ayaa kusoo beegmay xilli warbixin dhowaan soo baxday ay sheegayso in Shiinaha uu kalluumeysi sharci darro ah ka wado xeebaha Soomaaliya, kaasoo lagu baabi’inayo kheyraadka badda.

Maraakiibta kalluumeysiga ee Shiinaha, ayaa lagu eedeeyay in ay si joogto ah u joogaan biyaha Soomaaliya, iyagoo mararka qaar ka gudba xuduudaha sharci ee loo oggol yahay, kuna dhaqma habab kalluumeysi burburinaya oo culeys saaraya noocyada qiimaha leh sida tuna-da jaallaha ah (yellowfin tuna).

Axad 15 March 2026 {HMC} Milatariga Iran ayaa wacad ku maray in ay dili doonaan ra’iisul wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu, sida ay ku warrantay warbaahinta dowladda.

Wakaaladda wararka ee Iran Mehr ayaa ku warrantay in IRGC – Ilaalada Kacaanka Islaamiga ah – ay sii wadi doonaan inay baacsadaan oo ay xoog ku dilaan.

IRGC ayaa sidoo kale sheegtay in bartilmaameedyo ay Israa’iil ku leedahay iyo saddex saldhig oo Maraykanku ku leeyahay gobolka lagu burburiyay mowjaddii 52-aad ee weerarrada.