Arbaco 1 Oct, 2025 {HMC} Magaalada Addis Ababa ee dalka Itoobiya ayaa lagu soo gabagabeeyay shirweynaha heer gobol ee Maalgelinta Cimilada, kaas oo ay ka qeybgaleen madax ka socotay Sanduuqa Cagaaran ee Maaliyadda Adduunka (GCF), hay’ado caalami ah, wasiirro maaliyadeed oo dalal Afrikaan ah iyo hey’ado dowladeed oo kala duwan.

Agaasimaha Fulinta Sanduuqa Qaranka Isbeddelka Cimilada Soomaaliya (NCF), Mudane Libaan Aadan Cabsiiye, oo halkaas ka hadlay, ayaa sheegay in kaliya isku-duwid, hoggaan iyo lahaansho qaran ay xaqiijin karaan guusha maalgelinta cimilada, isaga oo hadalkaan ka jeediyay kulan gaar ah oo ku saabsanaa madasha Cimilada Cagaaran (GCF Platforms).
Agaasimaha Fulinta Sanduuqa Qaran ee Isbeddelka Cimilada Soomaaliya, Libaan Cabsiiye ayaa sharaxay nidaamka cusub ee Maalgelinta Cimilada Soomaaliya oo lagu aasaasay Wareegto Madaxweyne sanadkii hore, islamarkaana uu hoggaamiyo Sanduuqa Qaranka Isbeddelka Cimilada (NCF) oo hoos taga Wasaaradda Maaliyadda Soomaaliya.

Waxa uu hoosta ka xariiqay muhiimadda ay Dowladda Federaalka Soomaaliya siinayso helitaanka hay’ad qaran oo la aqoonsan yahay si loo isticmaalo nidaamyada qaranka, loo xoojiyo hay’adaha iyo in lagu yareeyo kharashaadka hirgelinta. Waxa kale oo uu xusay muhiimadda dhismaha iyo xoojinta awoodda hay’adaha qaranka iyadoo si istiraatiiji ah loo adeegsanayo maalgelinta Cimilada Maaliyadda.

“xaaladdaheena nugul, doollar kasta oo maalgelin ah waa in uu ka dhasho saameyn wax ku ool ah oo dhisa adkaysiga dadka ugu nugul. Lahaanshaha, hoggaanka iyo isku-duwidda qaranku waa lama huraan si taas loo gaaro,” ayuu yiri Agaasimaha Sanduuqa Cimilada.

Wuxuu intaas ku daray in helitaanka maalgelinta cimilada weli caqabad ku tahay dalal badan oo Afrikaan ah, inkasta oo qaaradda ay tahay tan ugu badan ee maalgelinta cimilada aysan ka jirjn. Sidaas darteed, ayuu sheegay, in qorsheynta miisaaniyadda, kordhinta dakhliga gudaha iyo waxtarka kharashaadka dowladda ay yihiin kuwo asaasi ah si wax looga beddelo farqiga weyn ee maalgelinta cimilada. Waxa kale oo uu carrabka ku adkeeyay in dowladuhu khasab tahay in maalgelinta cimilada lagu daro istiraatiijiyadaha dhaqaalaha guud ee qaranka iyo qaab-dhismeedka maaliyadeed, maadaama ay saamayn weyn ku leedahay kharashaadka dadweynaha ee Afrika.

Intii uu shirku socday Agaasimaha Sanduuqa Qaran ee Isbeddelka Cimilada, ayaa shirar muhiim ah la qaatay madax ka tirsan Sanduuqa Cagaaran ee Maaliyadda Cimillada Adduunka iyo Hey’addo kale oo Maaliyadeed oo ka shaqeeya arrimaha Maaliyadda Cimilada.

Soomaaliya dhawaan ayay aasaastay Sanduuqa Qaranka Isbeddelka Cimilada si wax looga qabto saamaynta isbeddelka cimilada iyo in lagu taageero wax ka qabashada arrimaha khatarta leh sida abaaraha iyo roob la’aanta soo noqnoqday ee si weyn u saameeyay bulshada reer guuraaga ah. Dowladda Soomaaliya ayaa dadaal xooggan ku bixineysa sidii ay dalka iyo dadka Soomaaliyeed uga faa’iideyn lahayd maalgelinta cimilada ee caalamiga ah.

Arbaco 1 Oct 2025 {HMC} Madaxtooyada JFS ayaa lagu soo kordhiyey dhismayaal cusub oo isugu jira Xafiiska uu Madaxweynuhu ku shaqeeyo oo muuqaalkiisa oo idil dib u dhis iyo casriyen lagu sameeyay, xafiiska Amniga, xafiiska Hab-maamuuska iyo Dhismayaal kale oo isagu jira hoy iyo xafiisyo aad u qurxoon.

Dib u dhiskaan lagu sameeyay Madaxtooyada Qaranka ayaa qayb ka ah horumarinta shaqooyinka baaxada leh ee ka socda dalka iyo in madaxda soo booqanaysa dalkeenna lagu soo dhaweeyo goobo qurxoon.

Arbaco 1 Oct 2025 {HMC} Taliyaha Guutada 14-ka October ee Ciidanka Dhulka Xoogga Dalka Soomaaliyeed G/le dhexe Cabdiraxiin Maxamed Munye ayaa maanta gaaray deegaanka Janaale ee Gobolka Shabeellaha Hoose.

Safarka Taliyaha ee deegaanka Janaale ayaa salka ku haya dardar-gelinta howlaha Guutada ee Aagga Magaalada Marka iyo howlgalada ka dhanka ah Khawaarijta ee muddoyinkan si dardar leh uga socday Tuulooyinka howdka ah ee dhaca Janaale.

G/le dhexe Cabdiraxiin Munye, Taliyaha Guutada 14-ka October waxaa deegaanka Janaale ku soo dhaweeyay Saraakiisha Guutada ee deegaanka oo uu hoggaaminayay Kaaliyaha Guutada 14-ka October G/le Mustaf Cumar Caalin “Eji-cadde” Saaxiibada AUSSOM fadhigooda deegaankaas iyo Gudoomiyaha deegaanka Janaale Cabdiraxmaan Al-caddaala.

Arbaco 1 Oct 2025 {HMC} Safaaradda Mareykanka ee Soomaaliya ayaa ku dhawaaqday hakinta qayb ka mid ah howlgalkeeda caadiga ah, kadib markii dowladda Mareykanka ay gashay xaalad xirnaan dowladeed (government shutdown) oo saameynaysa adeegyada dowladda dhexe.

Bayaan ay safaaraddu ku daabacday barta X ee horey loogu yaqaanay Twitter ayaa lagu sheegay “Sababo la xiriira joojinta miisaaniyadeed, akoonkan X lama cusbooneysiin doono si joogto ah ilaa howlgalada buuxa ay dib u bilaabmaan, marka laga reebo macluumaadka degdegga ah ee la xiriira amniga iyo badbaadada.”

Tani waxay la micno tahay in safaaraddu aysan bixin doonin adeegyo badan oo ay caadiyan siiso muwaadiniinta iyo xiriirka diblomaasiyadeed, marka laga reebo arrimaha muhiimka ah sida amniga muwaadiniinta Mareykanka.

Xaaladdan ayaa sidoo kale saameysay safaarado kale oo Mareykan ah oo ku yaalla gobolka, sida kuwa ku yaalla Itoobiya iyo Jabuuti, kuwaas oo iyaguna hakiyay qaar ka mid ah adeegyadoodii sababo la xiriira isla arrintan.

Xirnaanshaha dowladda Mareykanka ayaa ah mid dhacda marar badan marka ay Kongareeska iyo Aqalka Cad ku guuldareystaan in ay ku heshiiyaan miisaaniyadda dowladda, Saameynta arrintan waxay gaaraysaa shaqaalaha dowladda, safaaradaha, adeegyada bulshada, iyo guud ahaan xiriirka diblomaasiyadeed ee Mareykanku la leeyahay caalamka.