Arbaco 4 March 2026 {HMC}  Baarlamaanka Federaalka labadiisa Aqal ayaa maanta u fadhiya ansixinta Dastuurka Dalka ee wax ka baddelka lagu sameeyay, Xarunta Villa Hargaysa waxaa ku sugan Xildhibaanno badan oo codayntaas ka qaybqaadanaya sida ay sheegeen mudaneyaashaas.

Waxaa soo dhammaaday maalmihii doodda iyo dhagaysiga hadal jeedinta Guddiga Dastuurka ee Baarlamaanka iyo kan madaxabannaan, waxaa la gaaray waqtigii codbixinta sida ay ku warrameen Xildhibaannada qaarkood.

La soco natiijada kasoo baxda kulanka Baarlamaanka

Arbaco 4 March 2026 {HMC}  Iiraan ayaa aargoosi kaga jawaabtay duqaymaha cirka ee Maraykanka iyo Israa’iil iyadoo ku ridday boqollaal gantaallo ah iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee loo yaqaan Drones-ka oo ay ku garaacday deriskeeda Carabta, waxaana aybar tilmaameedsatay saldhigyada millatariga Maraykanka ee gobolka iyo sidoo kale kaabayaasha rayidka iyo tamarta.

Waxay bartilmaameedsanaysaa sawirka Khaliijka laga haysto oo ah goob bedqab leh, oo ku fiican socdaalka, dalxiiska iyo dhaqaalaha, sido kale waxay ku dhaqaaqday khalkhal gelinta warshadaha saliidda iyo gaasta dabiiciga ah.

Dagaalkani waa mid aanay dawladaha Carabtu doonayn oo ay isku dayeen inay ka hortagaan. Su’aashu waxay tahay in ay soo jiidan doonaan waxa ay ugu yeereen “khayaanada” weerarrada Iiraan.

“Dhammaan khadadka cas mar hore ayaa laga gudbay,” ayuu yiri afhayeenka wasaaradda arrimaha dibadda Qatar Majed al Ansari oo shir jaraa’id qabtay Talaadadii.

“Weerarada ka dhanka ah madax banaanideena waa kuwo joogto ah” ayuu u sheegay suxufiyiinta.

“Waxaa jira weeraro lagu qaaday kaabayaasha dhaqaalaha, waxaa jira weeraro lagu qaadayo goobaha aan deganahay. Saamaynta weeraradaasna aad bay u caddahay, marka ay timaado aargoosi suurtagal ah, dhammaan xulashooyinka waxay hadda ag yaallaan hogaankeenna. Laakiin waa inaan si cad u sheegnaa in weerarrada noocan oo kale ah aysan noqon doonin wax aan laga jawaabin”.

Inta badan gantaalada Iiraan ayaa lagu qabtaa hawada guud ahaan gobolka, laakiin burburka soo dhacaya ayuu dab ka dhashaa kuwaasoo ay dad ku dhinteen. Diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee sida fudud uga gudbi kara difaacyada hawada ayaa inta badan sababa qasaaraha ugu yar balse sidaasoo ay tahay waxay abuuraan qalalaase carqaladeeya ganacsiga iyo socdaalka.

Taasi waxay u muuqataa inay tahay istaraatiijiyada Iiraan si kor loogu qaado saamiga deriskeeda Carabta iyagoo rajeynaya inay kordhin doonaan cadaadiska Mareykanka si loo joojiyo dagaalka.

Iiraan ayaa la rumeysan yahay inay ku dhufatay inta badan diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo gantaalaha Imaaraadka Carabta oo ah xarunta ugu weyn ee ganacsiga iyo dalxiiska, sida laga soo xigtay Financial Times.

Iiraan waxay hub ka dhigan kartaa warshadaha saliidda iyo gaaska muhiimka ah ee gobolka, ayadoo carqaladaynta ay samayso ay keeni karto mawjado naxdin leh oo la soo dersa dhaqaalaha adduunka.

Taasi waxay sidoo kale ka dhigan tahay in Istaraatiijiyada Tehran ay dib u dhici karto. Iiraan waxa ay halis ugu jirtaa in ay ku riixdo dawladaha khaliijka in ay ku soo dhawaadaan Washington, xitaa in ay ku biiraan dagaalka.

Taasi way isbedeli kartaa. Mar uun, waxa laga yaabaa inay go’aansadaan inay ka qaybqaataan hawlgallada milatari.

Laakin ma ah heerkaas mid ay weli gaareen. Hadda Carabtu waxay diiradda saarayaan difaaca. Laakiin wax badan ayaa ku xiran inta uu dagaalku socdo. Qaar baa ka caga jiidaya inay u muuqdaan inay Israa’iil dhinac ka yihiin colaadda.

Weerarkii khasaaraha badan dhaliyay ee Israa’iil ku qaaday Qasa oo ay kaga jawaabayso weerarradii Xamaas ee Oktoobar 2023, iyo sidoo kale faragelinta milatari ee ay ku hayso waddamo ay ka mid yihiin Lubnaan iyo Suuriya ayaa sii xumaanaya xiriirka Carabta. Waxa ay aad uga caroodeen markii Israa’iil ay sanadkii hore duqeysay Qatar oo ay isku dayday in ay ku disho hoggaanka Xamaas.

Waxaa cad in weerarada Iiraan ay xoojiyeen midnimada wadamada Khaliijka.

Lixda xubnood ee Golaha Iskaashiga Khaliijka – Sacuudiga, Kuwayt, Qatar, Baxreyn, Iimaaraadka iyo Cumaan ayaa kulan degdeg ah yeeshay Axaddii si ay u muujiyaan midnimada iyo ballan-qaadka “inay qaadaan dhammaan tallaabooyinka lagama maarmaanka ah si ay u difaacaan amnigooda iyo xasilloonidooda iyo si ay u ilaaliyaan dhulkooda, muwaadiniinta, iyo dadka deggan, oo ay ku jirto ikhtiyaarka ay u leeyihiin ka jawaabista gardarrada”.

La-taliyaha sare ee dublamaasiyadda ee madaxweynaha Imaaraatka Anwar Gargash ayaa ku booriyay Iiraan in caqligu u soo laabto.

“Dagaalkaaga ma aha in aad ku qaaddo deriskaaga” ayuu ku qoray qoraal uu soo dhigay barta X. “dib ugu soo laabo agagaarkaaga oo deriskaaga kula macaamil caqli iyo mas’uuliyad ka hor inta aan xayndaabka go’doominta iyo sii darsashada aysan sii ballaaran”.

Arbaco 4 March 2026 {HMC}Dowlad-Goboleedka Jubbaland ayaa sheegtay in haddii maanta uu Baarlamaanka 11aad ee Federaalka ansixiyo Dastuurka wax ka baddelka lagu sameeyay uusan ka dhaqangeli doonnin deegaannada maamulkaas uu maamulo.

Warsaxaafadeed kasoo baxay Maamulka Jubbaland ayaa lagu dhaleeceeyay tallaabada wax ka baddelka loogu sameeyay Dastuurka Dalka oo ugu dambayn maanta horyaalla codaynta labada Aqal ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya.

“Jubaland waxa ay caddeynaysaa in aysan qayb ka ahayn habraacyada iyo tallaabooyinka lagu wado wax ka beddelka Dastuurka, maadaama wadiiqooyinka loo marayo ay yihiin kuwo aan waafaqsanayn heshiisyadii iyo habraacyadii lagu dhisay Dastuurka” ayaa lagu yiri warsaxaafadeedka DG Jubbaland kasoo baxay.

Waxa ay intaas ku dartay in Xildhibaannada labada Aqal ee Dowlad-Goboleedka Jubbaland ku metala Baarlamaanka ay ka maqan yihiin Fadhiga maanta, arrintaan ayay ku sifaysay in aysan waxba ka qusayn natiijo weliba oo kasoo baxda codaynta sida hadalka loo dhigay.

“Jubaland waxay si cad u sheegeysaa in dadka iyo deegaanada Jubaland aan lagu dhaqi doonin, lagana aqoonsan doonin, go’aan kasta oo hal dhinac ah oo wax looga beddelayo Dastuurkii Heshiiska lagu ahaa, iyadoo aan loo marin wadatashi qaran oo loo dhan yahay” ayaa lasii raaciyay warsaxaafadedka DG Jubbaland.

Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ayaa maanta u codaynaya Dastuurka Dalka oo wax ka baddel iyo dhammaystir lagu sameeyay, haddii codayntoodu ku aqbalaan waxa uu ka bixi doonnaa hannaanka Kumeel-gaarka ah oo tan iyo sanadkii 2012 uu ku jiray

Arbaco 4 March 2026 {HMC} Wasiiru-dowlihii shaqada & arrimaha bulshada xildhibaan Caynaanshe Yuusuf Xuseen iyo wasiiru-dowlaha baatroolka & macdanta xildhibaan Ismaaciil Shire Buraale ayaa xalay iscasilay.

Labadan mas’uul oo ka soo jeeda Puntland ayaa sheegay in ay diidan yihiin wax ka baddelka dastuurka oo ay tilmaameen in uusan marin wadatashi iyo habraac sharci.

Wax wax ka baddelka dastuurka waxaa ka taagan khilaaf xoogan oo kala qaybiyey xildhibaanada labada aqal ee baarlamaanka Soomaaliya

Talaado 3 March 2026 {HMC} Fars News Agency, iyada oo soo xiganaysa ilo ay ku kalsoon tahay, ayaa sheegtay in kulanka kama dambaysta ah ee khubarada lagu dooranayo hoggaamiyaha cusub ee Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran laga yaabo in lagu qabto “si fool ka fool ah kadib munaasabadda aaska Ali Khamenei.”

Fars ayaa sidoo kale, iyada oo tixraacaysa ilo xog-ogaal ah, shaacisay in xafladdaasi dhici karto toddobaadka soo socda.

Sida lagu sheegay warbixinta, “tallaabooyinka amni ee lagu qabanayo kulanka khubarada waxaa loo qaaday heerka ugu sarreeya ee suurtagalka ah.”

Waxaan hore u soo sheegnay in dhismaha Xoghaynta Golaha Khubarada ee ku yaalla Qom maanta, iyo goobta shirarkooda lagu qabto ee Tehran shalay, lagu bartilmaameedsaday weerarro ay fuliyeen Maraykanka iyo Israel.

Isla waqtigaas, Golaha Isuduwidda Dacaayadda Islaamiga ah ayaa bayaan ku sheegay in la qorsheynayo aaska Ali Khamenei, wuxuuna ugu baaqay “dhammaan warbaahinta” inay ka waantoobaan baahinta mala-awaalka.

Qaar ka mid ah warbaahinta Iiraan ayaa sheegay in hoggaamiyihii la dilay ee Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran ay u badan tahay in lagu aaso barxadda Imaamka siddeedaad ee Shiicada ee ku taalla Mashhad.

Xigasho BBC