Axad 8 Feb 2026 {HMC} Guddoomiyaha Maamulka Gobolka Banaadir ahna Duqa Magaalada Muqdisho, Dr. Xasan Maxamed Xuseen (Muungaab), ayaa maanta u baxay safar shaqo oo dibadda ah, waana markii ugu horreysay ee uu dalka ka dhoofo tan iyo markii uu xilka la wareegay bishii May ee sannadkii hore.

Guddoomiye Dr. Muungaab ayaa si joogto ah ugu sugnaa Muqdisho tan iyo magacaabistiisa, isaga oo ku adkeystay in uu marka hore waqtigiisa geliyo gudashada waajibaadkii loo xilsaaray oo ay ka mid ahaayeen meelmarinta qorshayaasha horumarineed ee Caasimadda iyo taageeridda ajandayaashii qaran sida Doorashooyinka Golayaasha Deegaanka ee ka qabsoomay Muqdisho.

Joogitaankiisii dheeraa ee uusan xafiiska uga bixin muddadii uu xilka haayay waxa ay suurtogalisay in ay bulshada Caasimaddu maanta ka wada marqaati-kacayaan isbeddelka iyo waxqabadka muuqda ee laga sameeyay dadaallada dib-u-dhiska, bilic-soo-celinta, dib-u-habaynta Maamulka iyo horumarinta adeegyada bulshada oo uu ku guuleystay Maamulka Gobolka Banaadir.

Axad, 08 Feb 2026 {HMC} Wafdi uu hoggaaminayo Wasiirka Gaashaandhigga XFS, Mudane Axmed Macallin Fiqi ayaa booqasho shaqo ku jooga magaalada Riyaad ee Boqortooyada Sacuudi Carabiya, ayaa maanta ka qaybgalay furitaanka bandhigga Difaaca Adduunka (World Defense Show) 2026 oo ka furmay Riyaad.

Bandhigga waxaa sidoo kale ka qayb galaya wafdi uu hoggaaminayo Wasiirka Amniga Gudaha, Mudane Cabdullahi Sheekh Ismaaciil oo uu wehliyo Taliyaha Ciidamada Boosliska Soomaaliyeed, S/Guuto Asad Cismaan Cabdullahi.

Bandhiggan, oo ah kii saddexaad, ayaa socon doona 8 ilaa 12 Febraayo 2026, waxaana ka qaybgalaya wufuud caalami ah, hay’ado dowladeed iyo shirkado ku takhasusay warshadaha difaaca iyo amniga, Inta uu Wasiirku ku sugan yahay Boqortooyada Sacuudi Carabiya, waxaa uu saxiixi doonaa heshiis difaac oo u dhexeeya labada dal.

Ka qaybgalka wafdiga Soomaaliya ayaa diiradda saaraya xoojinta iskaashiga difaaca, is-weydaarsiga khibradaha iyo la socodka tiknoolajiyada casriga ah ee amniga iyo warshadaha militariga.

Axad, 08 Feb 2026 {HMC} Wasaaradda arrimaha dibadda Itoobiya ayaa ka codsatay ciidamada Eritrea in ay ka baxaan dhulka Itoobiya oo ay sheeganayso in ay ka taliyaan iyo in ay diyaar u yihiin wadahadal.

Wasaaradda ayaa ku sheegtay warqad ay u dirtay wasaaradda arrimaha dibadda ee Eritrea Sabtidii Janaayo 30, 2018, in Eritrea ay ku xad-gudbeyso madaxbanaanida Itoobiya iyo dhulka ay haysato ee waqooyi-bari.

Danjire Nebiat Getachew oo ah afhayeenka wasaaradda arrimaha dibadda ayaa BBC-da u xaqiijiyay jiritaanka warqaddaasi.

Warqadda ayaa lagu xusay in dowladda Itoobiya ay dhowr jeer codsatay in ciidamada Eritrea laga saaro dhulkeeda; Haddii codsigan la aqbalo, waxay diyaar u tahay in la galo wada xaajood daacad ah si loo xalliyo dhammaan arrimaha danta labada dhinac, oo ay ku jiraan adeegyada badda iyo gaaritianka badda ee dekedda Casab.

Warqaddan, oo u qoray wasiirka Arimaha dibadda Gideon Timothy ee loo diray wasiirka arimaha dibadda ee Eretria Osman Salah waxaa lagu xusay in ciidanka Eritrea ay qabsadeen waqooyi bari, iyagoo ku xad gudbaya madaxbanaanida Itoobiya “muddo dheer”.

Isla warqadda, wuxuu ku eedeeyay dowladda Eritrea inay “taageerada iyo gargaarka tooska ah” siiso kooxaha hubaysan ee kala duwan ee aan la magacaabin ee ku sugan xuduudka labada dal.

In kasta oo kooxaha maleeshiyaadka ah aan magacyadooda lagu xusin warqadda, haddana dawladda Itoobiya ayaa hore ugu eedaysay Eritrea inay taageerto kooxaha TPLF iyo Fano.

Warqadda ayey Itoobiya ku sheegtay in inkastoo dowladda Eritrea marar badan in ay farha kala baxdo ku xad gudubto madax bannaanideeda iyo xuduudaheeda, haddana dadaalkeeda aan dheg loo dhigin.

Wasaaradda arrimaha dibadda ayaa warqadda ku sheegtay in “isbedelka lagu arkay xuduudka labada dal maalmihii lasoo dhaafay uu muujinayo in dowladda Eritrea ay dooratay waddo burbur oo hor leh”.

Wasaaradda arrimaha dibadda ayaa sidoo kale sheegtay in dowladda Eritrea ay waddo dhaq-dhaqaaqyo ciidan oo ka dhan ah maleeshiyaad aan magacyadooda lagu sheegin warqadda.

Wuxuu cambaareeyay soo gelitaanka ciidamada Eritrea ee dhulka Itoobiya ee ku yaalla xuduudka waqooyi Bari ee Itoobiya iyo tallaabada milateri ee ay wadajirka u qaadeen ciidamada Eritrea iyo kooxaha fallaagada ah ee ku sugan xuduudda waqooyi galbeed ee dalkaas, isagoo sheegay in “falalkaasi uusan ahayn kaliya xad-gudub sharciga ah, balse uu yahay duullaan dhammaystiran”.

Waxa uu intaasi ku daray “Waxa aan si cad ugu baaqaynaa dawladda Eretria inay si degdeg ah ciidamadeeda ugala baxdo dhulka Itoobiya, isla markaana ay joojiso wada shaqaynta ay la leedahay kooxaha fallaagada ah si loo soo afjaro xaaladdan aan la aqbali karin”.

Wasaaradda arrimaha dibadda Itoobiya ayaa ka codsatay ciidamada Eritrea in ay ka baxaan dhulka Itoobiya oo ay sheeganayso in ay ka taliyaan iyo in ay diyaar u yihiin wadahadal.

“Waxa aan diyaar u nahay inaan si ixtiraam leh uga tashano qaab ilaalinaya danaha qaran ee labada dal,” ayaa lagu yiri warqadda Wasiirka Arrimaha Dibadda, balse cagajugleynta ay hadda ku hayso Eritrea waa mid aan la aqbali karin xaalad kasta.

Waxa uu intaa ku daray, “Waxa aan si cad ugu baaqaynaa Eritrea inay si deg-deg ah ciidamadeeda ula baxdo oo ay u diyaar garowdo wadahadal nabadeed.”

Warqadda oo sharraxaysa in labada waddan ay ku jireen xaalad colaadeed muddo nus qarni ah, ayaa lagu sheegay in colaaddan soo noqnoqotay “ay suurtagal tahay in lagu xalliyo wadahadal iyo dadaal diblomaasiyadeed. Waxay kalooy sharraxaysaa in dawladda Itoobiya ay diyaar u tahay inay wadahadal nabadeed ku xalliso khilaafaadka jira haddii Eritria ay jawaab wanaagsan ka bixiso.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda ayaa tiri, “Haddii aan jawaab wanaagsan ka helno codsigeena sharciga ku saleysan ee ku aaddan in la ixtiraamo madax-bannaanida iyo wadajirka dhuleed ee Itoobiya, dowladda Itoobiya waxay diyaar u tahay inay si niyad-sami ah u gasho wadahadallo lagu doonayo in xal buuxa looga gaaro dhammaan arrimaha la wadaago, oo ay ku jiraan arrimaha badda iyo gaarista badda ee dekedda Casab.”

Ilaa hadda ma jirto jawaab rasmi ah oo ka soo baxday warqaddan oo ka timid dowladda Eritrea.

Warqadda Wasiirka Arrimaha Dibadda oo ayaa lagu sheegay “in ay naga go’an tahay in aan sahminno xiriirka ku saleeysan is ixitiraam iyo faham iyagoo muujiyay rajada ah in ay ka heli doono jawaab wanaagsan.

Dabayaaqadii bishii Sebtembar ee sanadkii hore, wasaaradda arrimaha dibadda Itoobiya waxay warqad u dirtay xoghayaha guud ee Qaramada Midoobay Antonio Guterres, waxayna ku eedaysay xukuumadda Eritrea iyo Jabhadda Xoreynta Shacabka Tigray (TPLF) inay “ka wada shaqaynayaan” sidii “ay ugu dabaabuli lahaayeen dagaal ka dhan ah Itoobiya”.

Horaantii bishii Janaayo, Booliiska Federaalka Itoobiya ayaa ku dhawaaqay in xukuumadda Eritrea ay gacanta ku dhigtay in ka badan 56,000 oo rasaas ah oo ay soo dirtay kooxda TPLF ee Tigrayga, iyadoo la kaashanaysa burcadda gudaha Itoobiya iyo cadawga taariikhiga ah.

Itoobiya ayaa marar badan ku eedaysay dowladda ay deriska yihiin ee Eritrea in ay hub iyo saanad kala duwan siiso maleeshiyaadka Fano ee ka howlgala gobolka Axmaarada.

Waxa xusid mudan in bishii July ee sanadkii hore ay sidoo kale Itoobiya ku wargelisay Qaramada Midoobay in ciidamada Eritrea ay ku sugan yihiin deegaano ku teedsan xuduudka Itoobiya, isla markaana ay weli socdaan xadgudubyo xooggan.

Danjire Tsegab Kbebew, oo ah wakiilka Itoobiya ee Qaramada Midoobay, ayaa sheegay in “warbixinnada ku saabsan xad-gudubyada xun ee xuquuqda bini’aadanka ee xuduudaha ay sii wadaan ay soo baxayaan.”

Xigasho BBC

Axad , 08 Feb 2026 {HMC} Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta magaalada Qaahira ee dalka Masar waxa uu wada-hadallo miro-dhal ah kula qaatay dhiggiisa, Mudane Cabdulfataax Alsiisi, Madaxweynaha Jamhuuriyadda Carbeed ee Masar.

Labada Madaxweyne ayaa kulankooda kaddib, waxa ay wadajir u qabteen shir jaraa’id oo ay ku soo bandhigeen muhiimadda xiriirka taariikhiga ah ee Soomaaliya iyo Masar, iskaashiga dhinacyada amniga, horumarka iyo aragtida wadajirka ah ee ku aaddan xasilloonida iyo nabadda gobolka.

“Waxaan hoosta ka wada xarriiqnay in dhowrista madaxbannaanida iyo midnimada Soomaaliya. Tallaabooyinka sharci-darrada ah ee Israa’iil qaaday ee ku aaddan aqoonsiga gobolka Waqooyi ee Soomaaliya ee Somaliland, waxay jebinayaan qawaaniinta dagsan ee caalamiga ah, Axdiyada Qaramada Midoobay iyo Midowga Afrika, waxayna halis u yihiin inay sii hurriyaan xiisadaha, iyagoo abuuraya fursado ay ka faa’iideystaan kooxaha xagjirka ah ee ka macaasha xasillooni-darrada”.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa uga mahadceliyey Madaxweynaha Masar soodhoweynta diirran iyo doorka muuqda ee ay dowladdiisu ka qaadanayso taageerada midnimada, madax-bannaanida, iyo dhismaha hay’adaha dowladeed ee Soomaaliya, waxa uuna xusay in taageeradaas ay tahay mid ay si weyn u qaddariyaan shacabka Soomaaliyeed.

Dhankiisa, Madaxweynaha Jamhuuriyadda Masar, Mudane Cabdulfataax Alsiisi ayaa adkeeyay ixtiraamka madax-bannaanida, wadajirka dhuleed iyo faragelin la’aanta arrimaha gudaha ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, isaga oo xusay muhiimadda istaraatiijiga ah ee horumarka iyo xasilloonida Soomaaliya.

Axad, 08 Feb 2026 {HMC}  Madaxweynaha Dowladda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa kulan muhiim ah kula yeeshay caasimadda Qaahira ee Jamhuuriyadda Carabta ee Masar, dhiggiisa Masar, Abdel Fattah Al-Sisi.

Kulanka ayaa diiradda lagu saaray arrimo dhowr ah oo muhiim u ah labada dal, iyadoo labada madaxweyne ay ka wada hadleen xoojinta xiriirka laba-geesoodka ah iyo isku-xirnaanta istiraatiijiyadeed, si looga wada shaqeeyo caqabadaha iska soo horjeeda ee labada dal.

Sida lagu sheegay bayaan wadajir ah oo kasoo baxay xafiisyada madaxtooyada Soomaaliya iyo Masar, labada madaxweyne ayaa sidoo kale ka wada hadlay fursadaha iskaashi ee dhinacyada ganacsiga, amniga, iyo is-weydaarsiga dhaqanka, iyagoo muujiyay go’aan wadajir ah oo ku saabsan xasiloonida gobolka iyo horumarka bulshada.

Kulanka waxaa ka qeyb galay saraakiil muhiim ah oo ka tirsan Soomaaliya, oo ay ka mid yihiin Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah, Abdisalan Cabdullaahi, iyo Agaasimaha Hay’adda Sirdoonka iyo Ammaanka Qaranka (NISA), Mahad Maxamed Salaad. Ka qeybgalka saraakiishan ayaa muujinaya muhiimadda uu leeyahay kulankan iyo ajendaha ballaaran ee diblomaasiyadda.

Labada dal ayaa sheegay sii wadi doonaan iskaashiga si ay uga gudbaan xaaladaha siyaasadeed ee adag, waxaana la filayaa in wada-shaqeyntooda ay door muhiim ah ka ciyaarto horumarinta nabadda iyo xasiloonida gobolka.