Jimco 31 Jan 2026 {HMC} Madaxii hore ee sirdoonka Sacuudiga, Amiir Turki al-Faisal, oo ka mid ah shaqsiyaadka loo tixgeliyo kuwa ugu saameynta sarreeya amniga iyo sirdoonka Bariga Dhexe, ayaa maanta si cad u muujiyay in aanu jirin wax khilaaf ah oo dhaawacaya xiriirka istaraatiijiga ah ee u dhexeeya Sacuudiga iyo Imaaraadka Carabta.

Hadalkiisa wuxuu si gaar ah u beegsaday warar iyo hadallo warbaahineed oo uu ku tilmaamay kuwo buunbuunin iyo kicin ah, kuwaas oo isku dayaya inay ka faa’iideystaan kala aragti duwanaansho mararka qaar ka dhex muuqda labada dal.

Amiir Turki wuxuu xusay in xiriirka Sacuudiga iyo Imaaraadka uu yahay mid qoto dheer, ku dhisan dano amni, istaraatiijiyad iyo iskaashi muddo dheer soo jiray, isla markaana aanu si sahal ah u wiiqmi karin.

Sida uu u dhigay, kala duwanaanshaha aragtiyeed ee mararka qaarkood soo baxa waa arrin dabiici ah oo ka dhex jirta dal kasta oo xiriir dhow leh, balse ma gaarto heer wax u dhimaya isbahaysiga guud.

Hadalkan ayuu Amiir Turki ka jeediyay shirkii “Investment Sea” oo ka dhacay Shura Island, goob si taxaddar leh loo doortay, taasoo xambaarsan fariin ka tarjumaysa isku xirnaanta amniga, dhaqaalaha iyo danaha badda ee Sacuudiga iyo xulafadiisa.

Hadalkaasi wuxuu u muuqday mid si gaar ah loogu dirayay laba dhinac: warbaahinta iyo quwadaha kale ee isku dayaya inay faragelin ku sameeyaan xiriirka Riyadh iyo Abu Dhabi.

Marka si qoto dheer loo akhriyo, hadalka Amiir Turki wuxuu muujinayaa aragti istaraatiiji ah oo Sacuudigu muddo dheer ku shaqeynayay: in khilaafaadka yaryar ama aragtiyada ku-meelgaarka ah aan loo oggolaan inay saameeyaan danaha waaweyn ee amniga gobolka.

Arrintan si cad ayay uga muuqataa sida labada dal ula macaamilaan faylalka xasaasiga ah ee ka baxsan xuduudahooda.

Mid ka mid ah tusaalooyinka ugu cadcad waa Soomaaliya. Bartamihii sannadkii 2025, sarkaal sare oo ka tirsan hay’adaha amniga Soomaaliya, intii uu booqasho ku joogay Sacuudiga, ayaa la wadaagay saraakiil Sacuudi ah warbixinno dhaliil u jeedinaya Imaaraadka Carabta, sida ay ii xaqiijiyeen xubno la socday kulanka , iyadoo jawaabta uu sarkaalka Soomaaliga ah ka helay Sacuudiga ay noqotay:

“Galka Soomaaliya waa mid aan wadaagno Imaaraadka.” Hadalkaas wuxuu si cad u muujiyay in Riyadh iyo Abu Dhabi ay Soomaaliya u arkaan fayl wadajir ah, isla markaana aan loo oggolaan doonin in arrimaha gudaha Soomaaliya ay noqdaan sabab lagu kala fogeeyo labada dal.

Inkasta oo waqtigaa kadib ay dhaceen isbeddello gaar ahaan koonfurta Yemen iyo aqoonsiga ay Soomaaliland ka heshay Israa’iil,haddana arrimaha aan si toos ah u khuseyn amniga qaranka Sacuudiga ama Imaaraadka badanaa laguma kala aragti duwanaado si fagaare ah, waxaa lagu xalliyaa wadahadallo hoose iyo is-afgaradyo ka baxsan indhaha warbaahinta, si loo ilaaliyo isku dheelitirka danaha gobolka.

Doorka Turkiga ee Soomaaliya ayaa sidoo kale tusaale u ah sida quwadaha gobolka ay uga fogaadaan isku dhac toos ah.

Markii ay kaceen xiisadaha u dhexeeya dowladda federaalka Soomaaliya iyo Imaaraadka Carabta, Ankara waxay si degdeg ah u dirtay wafdi sare oo uu hoggaaminayo wasiirka arrimaha dibadda Hakan Fidan si uu ula hadlo Abu Dhabi.

Mid ka mid ah qodobadii ugu waaweynaa ee la isla meel dhigay wuxuu ahaa sidii labada dal u ilaalin lahaayeen danahooda Soomaaliya, iyagoo aan isu beddelin tartan furan ama isku dhac.

Arrintan ayaa sidoo kale ka muuqata sida Turkigu ula dhaqmay Somaliland.

Inkastoo Ankara ay qunsuliyad ku leedahay Hargeysa, isla markaana ay juqraafi ahaan iyo istaraatiji ahaan Somaliland u tahay meel muhiim u leh danihiisa, haddana Turkigu marnaba ma uusan aqbalin inuu sameeyo joogitaan rasmi ah ama xiriir gaar ah oo ka baxsan qaabka guud ee uu kula macaamilo Somaliland.

Sababta ugu weyn waa ka fogaanshaha meelaha ay horey uga jiraan dano iyo joogitaan quwado kale oo xasaasi ah, si uusan Turkigu u gelin is-mari-waa diblomaasiyadeed.

Gabagabadii, hadalka Amiir Turki al-Faisal wuxuu si cad u muujinayaa xaqiiqo muhiim ah oo ku saabsan siyaasadda gobolka:

Sacuudiga iyo Imaaraadka waa laba dal oo khilaaf maareeya, balse aan isbahaysigooda u hurin hadallo warbaahineed ama arrimo ku-meelgaarka ah.

Soomaaliya iyo faylal la mid ahna waxaa loo arkaa arrimo wadajir ah oo lagu maareeyo xeelad, dulqaad iyo wada-tashi, halkii laga dhigi lahaa sabab kala fogaansho

Jimco 31 Jan 2026 {HMC} Wasiirka arrimaha dibadda Dowladda Iiraan, Abbas Araghchi ayaa si cad u sheegay ;

“Ma jirto wax wadahadal ah oo aan ka geli doono nidaamkeenna gantaallada , cid kasta oo ku fakaraysa inay Iiraan awoodeeda hoos u dhigeyso, taasi waa riyo …

waan ka xumahay Iiraan ma awooddo riyooyinka qaar rumeyso.”

Hadalkan, waxaa looga jawaabay shuruudaha Mareykanka oo ay ku jirtay inay Iiraan meesha ka saarto gantaalladeeda.

Waa kuwan shuruudaha Mareykanka , uu ku xiray inay Iiraan fuliso, si loo joojiyo tallaabo milatari oo suragal ah ;

•Mareykanku wuxuu doonayaa in Iiraan gebi ahaanba meesha ka saarto barnaamijkeeda nukliyeerka, lana joojiyo kobcinta yuraaniyamka mustaqbalka.

• In yuraaniyamka hore loo kobciyey loo wareejiyo dal saddexaad, isla markaana kormeerayaasha caalamiga ah dib loogu oggolaado inay Iiraan ku laabtaan.

•Mareykanku wuxuu sidoo kale doonayaa in Iiraan meesha ka saarto barnaamijkeeda gantaallada ridada dheer iyo kuwa ridada dhexe.

•In la reebo oo keliya gantaallada gaagaaban, kuwaas oo aan dhaafin 500 km.
•Mareykanku wuxuu shuruud ka dhigay in Iiraan joojiso taageerada ay siiso xulafadeeda gobolka,

•inay dammaanad qaaddo amniga maraakiibta ee marin-biyoodka Hormuz, isla markaana ay Xuutiyiinta ka joojiso weerarrada ay ku qaadaan maraakiibta adeegsada Badda Cas.

•Waxaa kale oo Mareykanku dalbaday in Iiraan joojiso dhoofinta tiknoolajiyada,gaar ahaan tiknoolajiyada gantaallada iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn, lana bixiyo dammaanad ah in aan tiknoolajiyadan loo gudbin Xisbullah, Xuutiyiinta, ama kooxaha Ciraaq.

Dhanka gudaha, Mareykanku wuxuu ka dalbaday Iiraan:

•in la joojiyo xukunnada dilka
•in la sii daayo maxaabiista siyaasadda,lana xaqiijiyo xorriyadda isticmaalka internetka.

Jimco 31 Jan 2026 {HMC} Spain , dawlad iyo shaqsiyaadkeeda caanka ah waxay bixiyeen taageerro iyo cod kor loo sheegay oo ay ku taageerreen Falastiiniyiinta , xataa in ka badan qaybo badan oo Carabta iyo Islaamka.

Xilli xataa dunidda laga aamiyay Qasa, wali Spain waxaa ka dhacaya isku soo baxyo lagu taageerrayo Falastiiniyiinta marinka Qasa, midkii u dambeeyay wuxuu ka dhacay magaalada Barcelona , halkaa oo la arkay tababbaraha kubadda cagta ee u dhashay Spain ee kooxda Manchester city, Pep Guardiola ayaa xirtay cimaamada astaanta u ah halganka Falastiin xilli uu ka qeybgalayay olole lagu taageerayo shacabka Falastiin.

“Mar walba waxaan ka fekeraa sawirka ilmaha aan aragnay labadii sano ee la soo dhaafay, isagoo raadinaya hooyadiis, isaga oo aan ogeyn in hooyadii ay ku hoos aasan tahay burburka.

Mar walba waxaan dareemaa in aan ka tagay, welina aanan wax caawin ah u fidin.”

Jimco 31 Jan 2026 {HMC} Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Cabdisalaam Cabdi Cali, ayaa maanta Magaalada New Delhi kulan laba-geesood ah kula yeeshay Mudane Dr. Subrahmanyam Jaishankar, Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Jamhuuriyadda Hindiya.

Kulanka ayaa diiradda lagu saaray xoojinta xiriirka Soomaaliya iyo Hindiya, iyo ballaarinta iskaashiga dhinacyada ganacsiga, waxbarashada, iyo caafimaadka.

Wasiir Cabdisalaam ayaa muujiyay mahadnaq ku aaddan taageerada joogtada ah ee ay Hindiya siiso madax-bannaanida, midnimada dhuleed, iyo xasilloonida Soomaaliya.

Labada dhinac ayaa ku heshiiyay in la sii wado wada-shaqeyn dhow iyo hirgelinta tallaabooyin wax-ku-ool ah oo lagu xaqiijinayo in iskaashigan uu isu beddelo natiijooyin la taaban karo.

Jimco 31 Jan 2026 {HMC} Koonfur Afrika ayaa waddanka ka cayrisay diblomaasigii ugu sarreeyay Israa’iil ee dalkaas, kaddib markii lagu eedeeyay inuu ku xadgudbay xeerarka diblomaasiyadda, isla markaana uu jeediyay hadallo aflagaado ah oo ka dhan ah Madaxweynaha Koonfur Afrika, Cyril Ramaphosa.

Ariel Seidman, oo ahaa chargé d’affaires-ka safaaradda Israa’iil, ayaa lagu dhawaaqay persona non grata amd ‘dalkan lagaama rabo’waxaana lagu amray inuu dalka ka baxo 72 saacadood gudahood, sida ay sheegtay wasaaradda arrimaha dibadda ee Koonfur Afrika.

Waxaa lagu eedeeyay inuu baraha rasmiga ah ee dowladda u adeegsaday weerarro uu ku qaaday Madaxweyne Ramaphosa, isla markaana uu u soo casuumay saraakiil Israa’iili ah Koonfur Afrika isaga oo aan oggolaansho ka haysan dowladda.

Xidhiidhkaka u dhexeeya labada dal ayaa ahaa mid aad u xumaa tan iyo markii Koonfur Afrika ay ku eedeysay Israa’iil dambiga xasuuqa (genocide) ee Falastiiniyiinta kana gudbisay dacwad Maxkamadda Caddaaladda Caalamiga ah (ICJ) — eeddaas oo ay Israa’iil si buuxda u beenisay.

Xigasho BBC

Jimco 31 Jan 2026 {HMC} Intii uu socday Shirka Hindiya iyo Carabta, Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Cabdisalaam Cabdi Cali, ayaa kulan heer sare ah la yeeshay Ambassador Mustafa Axmed Naaman, Wasiir Ku-xigeenka Arrimaha Dibadda iyo Qurbajoogta ee Jamhuuriyadda Yemen.

Kulanka ayaa diiradda lagu saaray xoojinta iskaashiga laba geesoodka ah iyo adkeynta is-waafajinta siyaasadeed ee labada dal ee walaalaha ah, gaar ahaan arrimaha la xiriira horumarka ka jira Badda Cas, Geeska Afrika, iyo guud ahaan xaaladda gobolka. Labada dhinac waxay is dhaafsadeen aragtiyo ku saabsan caqabadaha amni ee wadajirka ah, iyagoo mar kale adkeeyay sida ay uga go’an tahay ilaalinta amniga marin-biyoodka iyo nabadda gobolka.

Labada wasiir ayaa sidoo kale ku heshiiyay in la xoojiyo isku-xirnaanta diblomaasiyadeed isla markaana la joogteeyo wadatashiyo dhow oo ku saabsan arrimaha gobolka iyo kuwa caalamiga ah ee danaha wadajirka ah ee Labadda dal.