Jimco 21, Nov 2025 {HMC}   Wasiirka Warfaafinta Puntland, Maxamuud Caydiid Dirir, ayaa sheegay in maqaamka rasmiga ah ee caasimadda Soomaaliya uu ku cad yahay qodobka 9-aad ee Dastuurka Ku Meel Gaarka ah, kaas oo dhigaya in go’aan kama dambays ah laga gaari doono kaddib dib-u-eegis lagu sameeyo dastuurka, isla markaana sharci gaar ah ay ka soo saari doonaan labada aqal ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya.

Dirir ayaa xusay in aysan jirin cid maanta sheegan karta caasimadda, maadaama dastuurku si cad u qeexayo in arrintaas ay go’aankeeda leeyihiin hay’adaha sharci-dejinta qaranka.

Wuxuu tilmaamay in doodda ku saabsan in caasimaddu noqoto mid ku taalla degaan federaal ah (federal territory) ama ay noqoto caasimad maamul-goboleed, ay tahay arrin u baahan in lagu caddeeyo sharciga lagu wado in Baarlamaanka ansixiyo.

Wasiirku wuxuu iftiimiyay in haddii la tixraaco taariikhda Gobolka Banaadir, aanu jirin “cid sheegan karta” magaalada, maadaama dad kala duwan oo Soomaali ah ay magaalada deganaayeen ka hor intaan dowladnimada casriga ah la helin.

Wuxuu sheegay in dadka lagu magacaabo Banaadiri ay yihiin bulshada ugu xuquuqda badan magaalada, isla markaana ay muddo dheer qeyb muhiim ah ka ahaayeen taariikhda iyo dhaqanka Muqdisho.

Ugu dambayn, Wasiirka Warfaafintu wuxuu carrabka ku adkeeyay in arrinta maqaamka caasimadda aan lagu xallin karin sheegasho qabiil ama taariikh dhinac loo jiidayo, balse loo baahan yahay go’aan sharci oo mideeya shacabka Soomaaliyeed oo dhan.

Jimco 21, Nov 2025 {HMC}  Soomaaliya ayaa lagu casuumay shirka meertada 34aad ee Golaha Hay’adda Caalamiga ah ee Badaha loona soo gaabiyo IMO oo ka dhacay Boqortooyada Ingiriiska, wafdi ka socda Dowladda Federaalka ayaa u safray dalkaas.

Wasiirka Wasaaradda Dekedaha & Gaadiidka Badda Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Cabdulqaadir Maxamed Nuur ayaa hoggaaminayo wafdigaan, waxaana uu sheegay in kulankaan uu muhiim u yahay Soomaaliya.

Qoraal uu soo dhigay bartiisa Facebook Wasiir Cabdulqaadir Maxamed Nuur waxa uu ku sheegay in rajo fiican ay ka muujinayaan miradhalka kulankaan isla markaana doorkooda ka qaadan doonnaan doodaha & aragti is dhaafsiga.

“Waxaan maanta hoggaaminayaa wafdi u ambabaxay Boqortooyada Ingiriiska, halkaas oo aan kaga qeyb galeyno meertada 34-aad ee Golaha Hay’adda Caalamiga ah ee Badaha (IMO). Safarkan wuxuu fursad u yahay in aan ku matalno dalka, korna ugu qaadno danaha iyo aragtida Soomaaliya ee ku saabsan nabadgelyada, badbaadada iyo horumarinta howlaha badda caalamiga ah,” Ayuu yiri Wasiirka Dekedaha & Gaadiidka Badda XFS, Cabdulqaadir Maxamed Nuur.

“Waxaan rajeynayaa in kulankani uu noqdo mid miro-dhal ah oo kor u qaada kaalinta Soomaaliya ee howlaha IMO.” Ayuu qoraalkiisa kusoo gabagabeeyay Wasiirka Dekedaha iyo Gaadiidka Badda Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Cabdulqaadir Maxamed Nuur Jaamac.

Jimco 21, Nov 2025 {HMC} Dhoolastuska wadajirka ee lagu magacaabay mowjada 8-aad ee Badda Cas ayaa waxaa hoggaaminaya oo isku dabbariday Masar iyo Boqortooyada Sacuudi Carabiya, sida ay sheegeen ciidanka Masar. Ciidamo badda labada dal iyo sidoo kale ciidamo ka kala socday Jabuuti, Urdun, Suudaan iyo Yemen ayaa ka qayb galay layliskaasi ciidan.

Ereteriya oo mar walba ku doodda in Masar iyo Sucuudiga ay door weyn ka ciyaaraan sugidda ammaanka badda cas ayaan haddana ka qayb gelin layliska ciidan. Madaxweynaha Eritrea Isaias Afwerki oo toddobaad kahor booqasho ku joogay Qaahira ayaa sheegay in doorka Masar ee dalkiisa uu yahay mid muhiim ah.

”Dalalkeena xeebaha leh waa in aynu boos cad ka istaagno arrintan”

”Mid kamid ah ayaa doonaysa in badda cas dalalka mar ay xoojiyaan hay’adahooda ammaanka si loo hubiyo badbaadada marin-biyoodka.”

Falanqeeyayaasha ayaa sheegaya in Isaias uu doonayo inuu saamayn weyn ku yeesho gobolka, uusana doonayn ka qayb qaadashada howlgallo milatari oo ay maamulaan quwadaha waaweyn sida Masar iyo Sucuudi Carabiya.

Cabdiraxmaan Sayid oo si dhow ula socda arrimaha geeska Afrika iyo badda cas ayaa ku doodaya in ay ahayd ”doorasho istaraatiiji ah oo ula kac ah.”

”Natiijadu waxa ay tahay in inkasta oo Ereteriya ay ka madax banaanaan doonto xayiraad, haddana ay halis ugu jirto in ay lumiso faa’iidooyinka ka imaan kara isku-dhafka ammaanka badda” ayuu yiri.

Si uu u guulaysto iskaashi badda oo dalalka gobolka waa la tix galiyaa ”meesha gaarka ah ee Ereteriya ka taagan tahay,” ayuu ku daray.

Xiriirka Ereteriya la leedahay dhammaan dalalka kale ee ka qayb galaya marka laga reebo Jabuuti uu yahay mid dhow oo wanaagsan.

Waxaa uu go’ay xiriirkooda diblomaasiyadeed ee iyaga iyo Jabuuti sannadkii 2009, sababtuna waxey ahayd khilaafka xuduudda ee labada dal.

Wax guul ah kama dhalan dadaalada sanadihii u dambeeyay lagu raadinayay in lagu soo celiyo xiriirka labada dal.

Jabuuti oo martigalisa saldhigyo ay leeyihiin dalal Bariga iyo Galbeedka ka socda ayaa ka xumaatay dhaliisha hoggaamiyaha Ereteriya ee joogitaanka saldhigyada ciidan.

Wareysi uu siiyay warbaahinta Masar iyo Eritrea ayaa madaxweyne Isaias uu ku sheegay in ”door caalami ah uu imaan karo haddii ay jirto hab. Sharci ah.”

”Eretrea waxa sugi kartaa ammaanka xeebaheeda,” ayuu yiri, isaga oo intaa ku daray”Soomaaliya, Yemen, Jabuuti, Suudaan iyo Sucuudi Carabiya waa ay awooddaan sugida ammaaka xeebahoooda.

Soomaaliya waxa ay horay u ahayd kor joogto laylisyadii hore ee ”Mowjada Cas”

Horraantii Janaayo 2020, ayaa kulan wasiirada badda cas iyo gacanka cadmeed ayaa lagu qabtay Riyaad. Shirkan oo Ereteriya ay ka qayb gashay ayaa dalalku ay ku dhawaaqeen inay dhisayaan dastuur golaha ka qayb galay shirka.

Isbahaysiga oo ay ku jiraan Ereteriya, Suudaan, Jabuuti, Soomaaliya, Sacuudi Carabiya, Masar, Yemen iyo Urdun ayaa la sheegay inay ka shaqaynayaan kor u qaadida ammaanka iyo iskaashiga gobolka ee xubnaha dowladaha qaybta ka ah.

Hase ahaatee ilaa iyo hadda wax muuqda oo la ogyahay ma jiraan.

Khamiis 20. Nov 2025 {HMC} Ciidanka Booliska ayaa gacanta ku dhigay haweeney caawa fiidkii ninkeeda ku dishay Dagmada Dayniile ee Gobolka Banaadir.

Marxuum la dilay ayaa lagu magacaabi jiray Xasan Maxamed Nuur, Waxana ay Dilka waxay u adeegsatay toorey.

Eedeysanadda waxaa lagu magacaabaa Faadumo Maxamed Cusmaan, gacanta Booliska ayay ku jirtaa, waxaana loo gudbin doonaa Maxkamadda awoodda u leh.

Khamiis 11, Nov 2025 {HMC} Trump ayaa xaqiijiyay inuu berri Aqalka Cad ku qaabbili doono duqa dhawaan la doortay ee New York , Zohran Mamdani , iyadoo kulankan uu soo jiitay saxaafadda , sabab la xiriirta Trump iyo xisbigiisa ayaa wax walba u sameeyay inta uu ololaha ku jiray Mamdani sidii ay ugu hortagi lahaayeen inuu ku guuleysto duqa New York , balse isku day kasta ayaa guul-darreystay.

Ma aha keliya qaabbilaad, Trump iyo kooxdiisa waxay doonayaan inay wax ka bartaan ololaha uu sameeyay ninkan dhallinyarada ah oo dhul-gariir ku ridey jeeb weynta Mareykanka , loobbiga Israa’iil iyo xisbiyada Jamhuuriga.

Tan iyo guushiisa uu cododka aqlabiyada ah uu ku gaaray, ay ku qasabtay kooxda ololaha xisbiga Jamhuuriga inay Trump kala hadlaan wax ka beddel uu ku sameeyo siyaasadiisa illaa hadallada uu jeedinayo,

waxayna qorsheynayaan laga billaabo Jannaayo,2026 in Trump hadalladiisa illaa ballanqaadyada maamulkiisa uu u weeciyo wax ka qabashada arrimaha taabanaya bulshada ,

maaddama Mamdani uu dhinacaa diiradda saaray, taa oo keentay dadweynaha inay si aan nus qarni ka dhicin ay isugu soo baxeen goobaha codeynta New York oo ah xarunta diblomaasiyadda, tiknoolajiyada iyo dhaqaalaha adduunka.

Khamiis 11, Nov 2025 {HMC} Telefishinka Israa’iil ka soo baxa ee Kanaal 12 , ayaa maanta ku warramay diyaaradaha dagaalka Israa’iil in ay ku duuleen meel ku dhow xuduudda hawada Wadanka Turkiga ee waqooyiga Suuriya.

Sida wararka ay sheegayaan Israa’iil ayaa ka bilowday inay la socota dhaqdhaqaaqa hawada sidoo kalena ay xog ka aruuriso.