Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud oo uu wehelinayo Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda JFS Xamse Cabdi Barre ayaa ku qaabilay Madaxtooyada Qaranka hoggaamiyaha SSC Khaatumo Cabdiqaadir Axmed Firdhiye.

Madaxweynaha ayaa warbixin ku saabsan xaaladda guud ee deegaannada SSC Khaatuma ka dhageystay Hoggaamiye Cabdiqaadir Axmed Firdhiye, Isagoo la wadaagay Madaxda heer Federaal aragtida, hiigsiga dadka deegaannadaas iyo caqabadaha nololeed ee ka dhasahy dagaalka.

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa tilmaamay in bulshada ku dhaqan deegaannada SSC Khaatumo maanta looga baahan yahay in ay xoogga saaraan sidii loo ilaalin lahaa nabadda, wada-noolaanshaha bulsho iyo xasilloonida deegaannaadaas.

Jimco , October -13- 2023-{HMC} —  Wasiir ku-xigeenka Warfaafinta Soomaaliya Cabdiraxmaan Yuusuf Cumar (Alcadaala) ayaa sheegay in Ciidanka Xoogga Dalka iyo Xoogaga Difaaca Shacabka ay soo geba-gabeeyeen hawlgalkii sifeynta, ee ay maalmahaanba ka wadeen dhulka hawdka ee deegaanka Cali Fooldheere ee Gobolka Shabelelaha Dhexe.

Wasiir ku-xigeenka ayaa sheegay in ciidamada ay ku guuleysteen in ay maleeshiyada AS si buuxda uga saaraan hawdka Cali Fooldheere, oo hoostagga Degmada Mahadaay.

Waxa uu sheegay in maleeshiyada Shabaabka ay dooneysay in deegaankaasi ay ka dhibaateeyaan HirShabelle iyo Galmudug, balse ay ciidanku maanta soo geba-gabeeyeen joogitaankoodii deegaankaasi.

“Meelaha kooban ee hawdka ah oo ay u arkayeen inay ku badbaadi karaan bay meeshaasi ka mid ahayd. Marin sidoo kale muhiim ah oo ay isku dayayeen Hirshabelle iyo Galmudug labadaba inay ka dhibaateeyaana way ahayd, laakiin Ilaahay mahadiis saakay ayuu ciidanku ka sifeeyay dhulkaasi hawdka ah,” ayuu yiri Wasiir Alcadaala.

Wasiir Alcadaala ayaa sheegay in Shabaabka ay dib ugu laabteen daanta galbeed ee Webiga Shabelle, halkaas oo bartamihii bishii September ay ka soo gudbeen.

“Intoodii dhimatay ma ahee intoodii kale waxay u baxsatay dhanka galbeed ee webiga, oo ciidamaduna ay u tallaabeen, si ay u sii baacsadaan meesha ay taggaanba ay uga daba taggaan,” ayuu yiri Alcadaala.

AS ka ayaa ku dhawaad muddo afar toddobaad ah ku mintidayay, sidii ay ugu nagaan lahaayeen beeraha Ciid Ciidka (Jimbilow) illaa dhulka hawdka ah ee ku dhow jiinka bari ee webiga.

AS ka ayaa dhulkaasi u arkayay goob ku wanaagsan gabaadka, islamarkaana ay ka soo qaadi karaan weerarada gaadmada ah.

Jimco , October -13- 2023-{HMC} — Militariga Israel ayaa Jimcihii ugu baaqay dhammaan muwaadiniinta Magaalada Gaza, oo gaaraya in ka badan 1 milyan, inay 24 saac ugu guuraan koonfurta, xilli ay taankiyo soo dhoobtay meel u dhow Marinka Gaza.

Tallaabadan ayaa imaneysa ayada oo ciidamada Israel ay isku diyaarinayaan howlgal dhulka ah oo ay ku qabsanayaan magaalada.

“Hadda waa xilligii dagaalka,” waxaa sidaas Khamiistii yiri wasiirka difaaca Yoav Gallant, xilli diyaaradaha dagaalka Israel ay duqeynayaan Gaza, ayaga oo sheegaya inay ka aargudanayaan weerarkii ay kooxda Xamas Sabtidii tagtay ku qaaday Israel.

Militariga Israel ayaa sheegay inay ka howlgali doonaan magaalada Gaza, maalmaha soo socda, islamarkaana shacabka ay awoodi doonaan kaliya inay magaalada kusoo laabtaan marka loo sheego.

Bayaan uu soo dhigay barta X ee horey loogu yaqiin Twitter, ayaa afhayeenka Ciidamada Israel Jonathan Conricus wuxuu ku yiri “IDF waxay ku baaqeysaa in dhammaan dadka rayidka ah laga saaro magaalada Gaza iyo guryahooda dhanka koonfureed, si ay u badbaadiyaan naftooda, una guuraan aagga koonfureed ee waadiga Gaza, iyo webiga Gaza.”

“Waxaad awoodi doontaan inaad kusoo laabataan magaalada Gaza kaliya marka ogeysiis kale oo fasaxaya la sameeyo. Ha u dhowaanina aagga xayndaabka ammaanka ee dawladda Israel,” ayuu yiri.

Qaramada Midoobay ayaa sheegtay inaysan suurta-gal aheyn in tallaabo noocaas ah ay dhacdo “ayada oo aysan ka dhalan cawaaqbin bani’aadannimo oo burbur leh.”

“Qaramada Midoobay waxay si adag u codsanaysaa amar kasta oo noocaas ah, haddii la xaqiijiyo, in la laalo iyada oo laga fogaanayo wax xaalad musiibo ah u beddeli kara xaalad markii horeba silac aheyd,” waxaa sidaas yiri afhayeenka QM Stephane Dujarric.

Safiirka Israel ee QM, Gilad Erdan ayaa jawaabta QM ee digniinta Israel ay siisay dadka degan Gaza ku qeexay “mid ceeb ah.”

Sarkaal ka tirsan Xamas ayaa sheegay in digniinta la xiriirta Gaza ay tahay “dacaayad been abuur ah,” waxaana uu shacabka ugu baaqay inaysan ku kadsoomin.

Israel ayaa wacad ku martay inay baabi’in doonto kooxda Xamas oo hogaaminaysay weeraradii Sabtidii, balse duulaanka dhulka ee Gaza ayaa keenaya khatar wayn, iyadoo Xamas ay haysato la-haystayaal badan oo lagu qafaashay weerarka.

Warbaahinta dadweynaha Israel ee KAN ayaa sheegtay in dhimashada Israel ay kor u dhaaftay 1,300 oo qof. Maamulka Gaza ayaa sheegay in la dilay in ka badan 1,500 oo Falastiiniyiin ah.

Israel ayaa go’doomisay Gaza, oo ay ku nool yihiin 2.3 milyan oo qof.

Hay’adda Laanqeyrta Cas (ICRC) ayaa sheegtay in shidaalka matoorada degdega ah Isbitaallada Gaza ay ku dhammaan karaan saacado gudahood, iyadoo hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan cunnada ee WFP ay ka digtay in cuntada iyo biyaha nadiifka ah ay aad u hooseeyaan.

“Dhibaatada bani’aadannimo ee ka dhalatay xiisaddan kasii dareysa waa wax laga naxo, waxaana ka codsanayaa dhinacyada inay yareeyaan dhibaatada dadka rayidka ah,” ayuu yiri Fabrizio Carboni, oo ah agaasimaha gobolka ee ICRC.

Jimco , October -13- 2023-{HMC} — Israa’iil ayaa u sheegtay Qaramada Midoobay in dhamaanaba falastiiniyiinta ku sugan waqooyiga marinka Qasa ay tahay in ay halkaa ka baxaan oo ay aadaan ama u guuraan dhulka koofureed afar iyo labaatanka saacadood ee soo socda.

Tiknikada israa’iil ayaa isku uruursanaya xuduudaha ay la leeyihiin marinka Qasa, ka hor inta aan la qaadin duullaanka dhinaca dhulka ee aadka loo filayo ee lagu bartilmaameedsanayo Xamaas.

Afhayeen u hadlay Qaramada Midoobay ayaa waxaa uu sheegay in Qaramada Midoobay ay si adag u codsatay in amarkaas laga laabto, si looga baaqsado xalaad masiibo ay ka dhalan karto tallaabadaas

Jimco , October -13- 2023-{HMC} — Israa’iil ayaa sheegtay inay weerarayso godadka sirta ah ee dhulka hoostiisa laga sameeyey ee ay isticmaalaan Xamaas, ayadoo dhanka kalena sii wadda weerarradii aargoosiga ahaa ee ay ku qaadaysay kooxdaas mintidiinta ah.

“Bal malee Qasa oo laba lakab ah; lakab dadka rayidka ah iyo lakab Xamaas ah. Waxaan isku dayeynaa in aan u gudubno lakabka labaad ee Xamaas ay dhistay,” ayuu yiri afhayeen u hadlay milateriga israa’iil.

Laba nooc ayey isugu jiraan godadkaas. Qaar waxaa u soo mara sahayda, waxayna ka soo billowdaan dhinaca Masar ayagoo soo gala Qasa, halka kuwa kalena ay Qasa ka baxaan oo ay galaan deegaannada Israa’iiliyiinta ee xudduudda u dhow, waxayna Xamaas u isticmaalaan inay weerarro ka qaadaan.

Way adag tahay in la qiimeeyo baaxadda shabakadda oo Israa’iil ay u taqaano ‘Qasa Metro’ waayo waxaa la aaminsan yahay in ay dherersan yihiin 41 KM oo dherer ah iyo 10 KM oo ballac ah.

Ka dib dagaalkii 2021, milateriga Israa’iil wxay sheegeen inay weerarro xagga cirka ah ku burburiyeen in ka badan 100 KM oo godad ah.

Xamaas waxay dhankeeda sheegaysaa in godadkaas oo gaaraya 500 KM, kaliya 5% ay waxyeello soo gaartay. Si loo fahmi karo haddii aan u dhigno, xadiidka tareenka dhulka hoos mara ee London waa 400 KM, inta badanna masaafadaas waa dhulka dushiisa.

Dhismayaasha godadka waxay Qasa ka billowdeen ka hor intii aysan Israel askarteeda kala bixin 2005. Laakinse waxay sii kordheen markii Xamaas ay la wareegtay gacan ku haynta marinkaas laba sano ka dib.

Taa waxay keentay in Israa’iil iyo Masarba ay aad u xaddidaan dhaqdhaqaaqa badeecadaha iyo dadka soo galaya kana baxaya sababo amni dartood.

Markii ay godadkaas ugu badnaayeen waxay gaareen ku dhawaad 2,500 oo god, kuwaasoo laga soo galin jiray badeecadaha ganacsiga, shidaalka iyo hubka, waxaana isticmaali jiray Xamaas iyo kooxo kale.

Koontarabaanku muhiimad weyn uma lahayn Qasa wixii ka dambeeyey 2010, markaasoo Israa’iil ay billowday inay ogolaato badeecado dheeraad ah in sibadda laga keeni karo oo xuduuddaha laga soo gelin karo. Masar goor dambe ayey iyadu xirtay ayadoo u adeegsatay biyo xoog leh oo ay ku furtay iyo burburin toos ah.

2006 waxay dagaalyahannadu adeegsadeen god hoos mara xuduudda Israa’iil, waxayna dileen laba askari, ayagoo soo qafaashay Gilad Shalit oo muddo shan sano ah ay haysteen.

Sannadkii 2013 milateriga Israa’iil waxay heleen god dhererkiisu yahay 1.6 KM, qotadiisuna tahay 18 mitir kaasoo saqafkiisa sare iyo darbiyadiisu ay shub yihiin. Wuxuu ka soo baxayey marinka Qasa, wuxuuna soo gaarayey beero dhinaca Israa’iil ku yaalla. Waxaa laga warhelay markii dadka deegaanku ay maqleen sharqan aan caadi ahayn oo godkaas ka soo baxaysay.

Godadka Qasa gudaheeda ku yaalla badankood waxaa la rumaysan yahay in ay gaarayaan 30 mitir, ayna meelo laga galo ku leeyihiin meelaha ka hooseeya guryaha, masaajidda, iskuullada iyo dhismayaasha kale ee dadweynaha, waxaana loo dhisay si aan mintidiinta loo qaban.

In god la dhiso kharashka ku baxa waxaa la sheegay in uu ka yimaado dadka deegaanka. Milateriga Israa’iil wuxuu Xamaas ku eedeeyey in malaayiin doolar oo Qasa la siiyey ay u leexiyeen inay ku bixiyaan godadka, iyo tobanaan kun oo tan oo shamiinto ah oo loogu tala galay in dib loogu dhiso guryihii ku burburay dagaalladii hore.

Waxaa aad loo aaminsan yahay in godadkaas xudduudda ka tallawsan ay xamaas isticmaaleen markii ay Sabtida weerarka kuqaadeen Israa’iil.

Jimco , October -13- 2023-{HMC} — Booliska UK ayaa xaqiijiyey in duullimaad ay ledahay shir kadda dayaaradda dayaaradaha ee Kenya Airways oo ku sii jeedday garoonka dayaaradaha ee Heathrow ee London ayaa lagu amray in ay ku degto garoonka Stansted ee waqooyiga bari ee London.

Duulimaadka Kenya Airways ee tirsigiisu ahaa KQ 100 ayaa loo leexiyey sababo amniga la xiriira galabnimadii 12 Oktoobar.

Sababta leexinta waxaa lagu sheegay in ay tahay khatar amniga ku saabsan, ayadoo warbaahinta maxalliga ahna ay werinayeen in kooxaha bambooyinka ku takhasasusay la arkayey ayagoo halkaa iu sii degdegaya.

“Waxaan wakhtigan la tacaalaynaa xaalad ka taagan garoonka Stansted. Dayaarad ka timid Nair obi oo u socotay Heathrow ayaa loo leexiyey Stansted galabta (Khamiid 12 Oktoobar). Garoonka weli waa uu furan yahay” ayaa lagu yiri qoraal uu booliska Essex soo dhigay barta X.

Qoraalka waxaa kaloo lagu sheegay in ay jirtay khatar laga cabsi qabay oo keentay in duullimaadkaas la leexiyo.

Habeennimadii ayaa shirkadda Kenya Airways waxay soo saartay qoraal aan midkaas wax badan uga duwanayn.

“Maamulka KQ oo la shaqaynaya maamulayaasha amniga ee xukuumadda Kenya iyo UK ayaa qaaday qiimayn ballaaran oo ku saabsan khatarta. Shaqaalaha dayaaradda saarnaa waa la wargeliyey, waxaana la qaaday dhamaanba wixii talaabooyin ahaa ee la xiriiray si loo xaqiijiyo bedqabka shaqaalaheenna iyo rakaabka” ayaa lagu yiri qayb ka mid ah hadalkaas qoraalka ah.

Dayaaradda ayaa waxaa hawada kaga hortegey dayaaradaha dagaalka ee ciidanka cirka ee Ingiriiska (RAF) ka dib markii degdeg loo wargeliyey. Waxaa la rumaysan yahay in digniin la diray markii ay dul maraysay hawada Faransiiska.

Wasaaradda difaaca afhayeen u hadlay ayaa yiri “Dayaarado ah nooca Typhoon oo ay leeyihiin ciidanka cirka ee RAF ee saldhigoodu yahay Coningsby ayaa la diray si ka hor tag ahaan ah galabtan si ay u baaraan dayaarad rayid oo ku soo dhawaanaysay UK”.

“Dayaaradaas nooca rayidka ah ayaa xiriir la samaynaysay shaqaalaha hagidda dayaaradaha ee dhulka jooga, waxaana lo soo galbiyey garoonka dayaaradaha Stansted oo si bedqab leh ay uga soo degtay”.

Flightradar24 data oo ah bar lagala socdo dhaqdhaqaaqyada duullimaadyada caalamka ayaa isna sheegay in dayaaraddaas oo nooceedu ahaa Boeing 787-8 Dreamliner ay ka soo duushay magaalada Nairobi saacaddu markii ay ahayd 09:18 subaxnimo, ka dib 13 daqiiqo oo ay dib u dhacday.

Dayaaradda ayaa ku dul haadaysay jog gaaraya 17,000 oo cagood kanaalka English Channel ka hor intii aysan soo dhaadhicin ayadoo ku sii socotay dhanka waqooyi eek u dhereran bariga xeebta Kent.

Dayaaraddu waxay sii waddaay daadegiddeeda ayadoo raacday xeebta xeebta badda waqooyi ka dibna Essex, waxayna fariisatay garoonka Stansted 4:45 galaabnimo saacadda Afrikada bari.

“Waxaa dhamaanteen na hareereeyey boolis. Dhamaantood waxay wateen qoryo, waxayna xirnaayeen dares madow, waxayna na weydiinayeen aqoonsi. Kabtanka waxba ma uusan dhihin” ayey tiri haweeney dayaaradda saarnayd.

Isniintii ayaa duullimaad kale oo ay leedahay Kenya Airways, isagana kala gooshayay Nairobi iyo Heathrow London waxaa uu dalabaday gargaar caafimaad oo degdeg ah ka dib markii mid ka mid ah rakaabka uu xanuunsaday sida ay shirkaddu sheegtay.

“Shaqaalaha dayaaradda oo ay taageerayeen laba dhakhtar iyo hal kalkaaliye ayaa caawiyey qofkii xanuunsanayey ayadoo loo fidiyey gargaar caafimaad, , kabtankana wuxuu ku dhawaaqay in gargaar caafimaad oo degdeg ah loo baahan yahay isagoo la hadlayey qaybta hagidda dayaaradaha” ayaa lagu yiri qoraalka shirkadda.

Jimco , October -13- 2023-{HMC} — Kenya ayaa Khamiistii ka digtay halista kooxaha ay ka midka yihiin Maleeshiyada AS oo qaada weerarro “ay ku taageerayaan” Xamaas, kadib weerarkii dhiigga badani ku daatay ee kooxda Falastiiniyiintu ay ku qaadday Israel.

Dalka ku yaalla bariga Afrika, ayaa waxa uu la kulmay weerarro dhowr ah oo kaga imaanayay AS tan iyo markii ay ciidamo u dirtay Soomaaliya sanadkii 2011-kii, si ay ula dagaalamaan maleeshiyada xiriirka la leh Al-Qaacida.

“Colaadda u dhaxaysa Israa’iil iyo Xamaas ee Gaza waxay saamaynaysaa ammaanka caalamka,” ayay lagu yiri war kasoo baxay waaxda La-dagaalanka Argagaxisada ee Kenya oo lagu soo daabacay X, oo hore loogu yiqiin Twitter.

“Kooxaha argagixsada sida AS waxay qaadi karaan weeraro iyagoo midno u muujinaya Xamaas. Kenyanku waa in ay feejignaadaan oo ay booliiska ku wargeliyaan falalka argagixisanimo si ay tallaabo uga qaadaan,” ayuu raaciyay qoraalka kasoo baxay Booliska Kenya.

AS ayaa warsaxaafadeed ay soo saartay Arbacadii ku bogaadisay weerarkii lama filaanka ahaa ee ay Xamaas fulisay dabayaaqadii todobaadkan.

Kenya ayaa ah dal gacan weyn ka geysta ciidamada Midowga Afrika ee taageera dowladda dhexe ee Soomaaliya ee dagaalka kula jirta AS, waxaana la kulantay weerarro aargoosi ah oo ay dad badan ku dhinteen.

Kenya ayaa bishii lasoo dhaafay xustay sanadguuradii 10-aad ee kasoo wareegatay weerarkii suuqa ganacsiga ee Westgate ee caasimadda Nairobi sanadkii 2013-kii, kaasoo ay ku dhinteen 67 qof.

Labo sano kadib Westgate dagaalyahanno ka tirsan AS ayaa weerar ku qaaday Jaamacadda Gaarisa, halkaasi oo ay ku dileen 148 qof oo ku dhowaa dhammaan ardaydii dhiganeysay.

Wuxuu ahaa weerarkii labaad ee ugu dhimashada badnaa taariikhda Kenya, waxaana ka badan kaliya weerarkii Al-Qaacida ay ku qaadday safaaradda Mareykanka ee Nairobi 1998-dii oo ay ku dhinteen 213 qof.

Sannadkii 2019-kii, rag hubeysan oo ka tirsan AS ayaa 21 qof ku dilay dhismaha hoteelka Dusit ee magaalada Nairobi.

Sannadkii 2002-dii, weerar ismiidaamin ah oo Al-Qaacida ay ku qaadday hoteel dalxiis oo ay Israa’iil leedahay oo u dhow magaalada xeebta ah ee Mombasa, ayaa waxaa ku dhintay ugu yaraan 13 qof oo ay ku jiraan saddex Israa’iili ah, halka diyaaradda Israa’iil ay si dirqi ah uga badbaaday weerar gantaal ah xilli ay kasoo duushay garoonka diyaaradaha ee Mombasa.

Jimco , October -13- 2023-{HMC} Xildhibaan Steve Scalise oo ahaa musharaxii ay mudanayaasha xisbiga Jamhuurigu u xusheen inuu u tartamo jagada afhayeenka golaha wakiillada ee Maraykanka, ayaa haatan ka hadhay tartankaas, ka dib markii uu ku guuldaraystay inuu kasbado codadka xisbigiisa, si uu u noqdo afhayeenka golaha.

Xildhibaan Scalise ayaa fadhi xidhan oo ay yeesheen mudanayaasha xisbiga Jamhuurigu, goor dambe oo Khamiistii ah, wuxuu u sheegay go’aankiisa uu kaga hadhayo tartanka.

Illaa haatan lama oga, tallaabada xigta ee la qaadi doono, sidoo kale waxaa haatan hakad ku jira dhammaan shaqooyinkii aqalka wakiillada ee Maraykanka, maadaama uu banaan yahay afhayeenkii goluhu, ka dib markii toddobaadkii hore, si lama filaana xilka looga qaaday afhayeenkii golaha Kevin McCarthy.

Xildhibaan Scalise ayaa labadii maalmood ee ugu dambaysay wuxuu gucle ugu jiray, sidii uu saaxiibadii uga dhaadhicin lahaa, inay taageeraan, hase ahaatee wax guul ah kama gaadhin arrintaasi.

Jimco, October -13- 2023-{HMC} Israa’iil ayaa wacad ku martay inay sii wadi doonto go’doominta Gaza illaa laga sii daynayo maxaabiista
Xoghayaha Arrimaha Debedda ee Maraykanka Antony Blinken ayaa sheegay in Israa’iil ay xaq u leedahay inay is-difaacdo, hase ahaatee wuxuu tilmaamay in loo baahan yahay in la ilaaliyo dadka rayidka ah ee aan waxba galabsan ee ku sugan goobaha colaaddu ka socoto.
Gaashaanbuurta NATO ayaa cambaaraysay weerarka ay qaaday Xamaas, iyaga oo garab-istaag u muujiyey Israa’iil.
Qaramada midoobay ayaa sheegtay in 340,000 oo qof ay ka barakaceen marinka Gaza
Israa’iil ayaa Khamiistii ku qaaday weeraro cusub marinka Gaza, iyaga oo wacad ku maray inaanay dhimi doonin duqaymaha ay ka geysanayso dhulka ay maamulaan Xamaas, illaa ay kooxdaasi sii daynayso dadkii ay soo qafaasheen oo lagu qiyaasayo illaa 150 qof.

Wasiirka tamarta ee Israa’iil Katz ayaa bartiisa X ee hore loogu yaqaanay Twitter ku sheegay, inaan wax koronto laga daari doonin, wax biyo ah loo sii dayn doonin, isla markaana aan loo ogolaan doonin in gaadiidka shidaalka sidaa ay galaan, illaa laga sii daynayo dadka laga afduubtay gudaha Israa’iil. Wuxuu intaas ku daray “Bini’aadantinimo lagu bedesho bini’aadantinimo. ma jirto cid noo sharixi karta, qiyamkayaga”

Israa’iil ayaa sheegtay inay isu diyaarinayso hawlgal dhinaca dhulka ah, hase ahaatee may sheegin xilli rasmi ah. Waxaana masuuliyiinta Israa’iil ay sheegayaan inay xuduuda Gaza ku diyaariyeen illaa 300,000 oo ka mida ciidamada kaydka ah.

Maraykanka ayaa sheegay in illaa 27 ka mida muwaadiniintiisa in lagu dilay weerarkii Xamaas, halka 14 kalena la la’yahay.

Qaramada Midoobay ayaa dhinaceeda sheegaysa in 340,000 oo qof oo Falastiiniyiin ahi inay ka barakaceen guryahooda ku yaalla Gaza, halkaas oo in ka badan 70% ka mid ahi ay gabbaad ka dhiganayaan dugsiyada Qaramada Midoobay.