Sabti 14 March 2026 {HMC}  Ciidamo badan oo kuwa badda ah iyo maraakiib dagaal ayaa la filayaa in la geeyo Bariga Dhexe, sida ay labo sarkaal u xaqiijiyeen CBS News oo ah laanta Mareykanka ee BBC-da.

Saraakiisha ayaa sheegay in ciidankan xoojinta ay yihiin koox diyaarsan oo xoog badan iyo qaybteeda socdaalka badda, mid ka mid ah saraakiisha ayaa intaa ku daray in kooxdan uu hoggaamin doono markabka USS Tripoli ee fadhigiisu yahay Japan, kaasoo markabka weerarka ah.

Unugga uu hoggaamiyo USS Tripoli ayaa sida caadiga ah ka kooban ilaa 5,000 oo badmaaxayaal ah iyo kuwa badda oo loo qaybiyay dhowr maraakiib dagaal.

Dhaqdhaqaaqa shaqaalaha Mareykanka ayaa markii ugu horreysay waxaa soo wariyay Wall Street Journal, dibadda.

BBC-da ayaa la xiriirtay militariga Mareykanka iyo Pentagon-ka si ay faallooyin uga bixiyaan, in kasta oo dhaq-dhaqaaqa ciidamada mustaqbalka aan inta badan si cad loo xaqiijin.

Sabti 14 March 2026 {HMC}   Wasaaradda Difaaca Sacuudiga ayaa shaaca ka qaadday in ciidanku ay howlgalkoodii ugu dambeeyay ay ka hortageen oo ay burburiyeen diyaarad Drone ah oo ku sugneyd bariga dalkaasi.

Sacuudiga ayaa maalmihii la soo dhaafay sheegay in uu dalkiisa ku soo riday dhowr iyo toban diyaaradood oo kuwa aan duuliyaha lahayn ah.

Sabti 14 March 2026 {HMC}   Dowladda Shiinaha ayaa fursad wayn ka heshay dagaalka labada todobaad ka socda bariga dhexe ee u dhaxeeya Maraykanka, Israa’iil & Dalal kale oo garab siinaya iyo Iiraan oo kasoo horjeeda iska caabbinaysa duullaankaas dhowrka jiho ah.

Shiinaha ayaa war uu ku farxay ka helay Iiraan kaddib markii Tehran ay dhiggeeda Beijing u sheegtay in aanay hor istaagi doonin Maraakiibta Shidaalka ee dalkaas u socda iyo kuwa aqbala in ay wax ku iibsadaan lacaga Yuan ee dalkaas uu leeyahay.

Sarkaal katirsan Iiraan oo la hadlay Warbaahinta CNN ee Maraykanka ayaa sidaasi u xaqiijiyay, waa go’aan cusub oo jiho kale u jeedinaya dagaalka bariga Dhexe maadaama Beijing ay ku qasbanaan doonto difaaca dhiggeeda Tehran oo dhowr jiho laga weerarayo.

Maraykanka ayaa doonayay in uu naas nuujiyo Ruushka si uu Dalalka Yurub u siiyo Shidaalkiisa oo sanado kahor u xayireen duullaankii Moscow ay ku qaadday dhiggeeda Ukraine, waxaa halkas ka dhashay tartan la xiriira Dalalka dhaqaalaha badan haysta.

Washington waxaa horyaalla labo daran mid dooro waana in Ruushka ama Shiinaha mid uun ka faa’iidaysto dagaalka ka socda Bariga Dhexe si uu dhaqaale badan uga sameeyo xakamaynta qiima kororka shidaalka dunida ee dagaalkaas ka dhashay.

Sabti 14 March 2026 {HMC}  Wasiirka Gaashaandhigga ee Soomaaliya Axmed Macallin Fiqi, ayaa khadka taleefanka kula hadlay Ku-xigeenka Ra’iisul Wasaaraha ahna Wasiirka Gaashaandhigga ee Qatar, Sheikh Saud bin Abdulrahman bin Hassan Al Thani.

Intii lagu guda jiray wada-hadalka, Wasiir Fiqi ayaa muujiyay taageerada iyo garab-istaagga buuxa ee Dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed ay la garab taagan yihiin Dowladda iyo shacabka Qatar, kaddib weerarradii dhawaan lagu beegsaday gudaha dalkaas.

Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya ayaa si adag u cambaareeyay weerarradaas, isaga oo ku tilmaamay falal xadgudub ku ah amniga iyo madaxbannaanida Qatar, isla markaana ka hor imanaya qawaaniinta iyo mabaadi’da caalamiga ah.

Sidoo kale, Wasiir Fiqi ayaa carrabka ku adkeeyay kalsoonida ay Soomaaliya ku qabto in Dowladda Qatar ay ka gudbi doonto caqabadaha jira, isaga oo xusay muhiimadda ay leedahay xoojinta xiriirka saaxiibtinimo iyo iskaashiga dhow ee ka dhexeeya labada dal ee walaalaha ah.

Sabti 14 March 2026 {HMC} Doon xoolo sidday oo ka soo ambabaxday dekedda Berbera ayaa ku qallibantay xeebaha Ra’sul Caara ee gobolka Lahj ee dalka Yemen, meel u dhow marin-badeedka muhiimka ah ee Bab al-Mandab, taasoo keentay in tiro badan oo xoolo ah ay badda ku le’daan.

Sida ay werisay warbaahinta Yemen, gaar ahaan Yemen Shabab, doontan ayaa sidday ku dhowaad 400 neef oo adhi ah iyo qiyaastii 150 neef oo lo’ ah, kuwaas oo badankood ku naf waayay shilka kadib markii dooni ku degay xeebta agagaarka Ra’sul Caara.

Muuqaallo iyo sawirro ay baahiyeen warbaahinta Yemen iyo saxafiyiin maxalli ah ayaa muujinaya dadka deegaanka oo ka guraya bakhtiga xoolaha doonta, halka qaar kalena ay badda ku daadsan yihiin kadib markii ay ku qaraqmeen.

Wararku waxay sidoo kale tilmaamayaan in Doontu ahayd mid ka samaysan alwaax, waxaana weli aan si rasmi ah loo shaacin sababta keentay shilka iyo xaaladda saxda ah ee shaqaalihii markabka saarnaa.

Sabti 14 March 2026 {HMC} Shirkadda tiknoolajiyadda ee Meta ayaa hakisay qayb ka mid ah mashruuc weyn oo loogu talagalay fidinta adeegyada internet-ka ee Afrika iyo Bariga Dhexe, kaas oo la qorsheeyay in lagu xiro dalal badan oo gobolka ah.

Mashruucan ayaa ahaa mid lagu dhisayo fiilooyin internet oo badda hoosteeda mara , kuwaas oo lagu xoojin lahaa isku xirka internet-ka ee qaaradda Afrika iyo dalal badan oo Khaliijka iyo Asia ku yaalla.

Qorshuhu wuxuu ahaa in fiilooyinku ay maraan xarumo ku yaalla dalal ay ka mid yihiin Cumaan, Imaaraadka, Qatar, Baxrayn, Kuweyt, Ciraaq, Sacuudi Carabiya, Pakistan iyo Hindiya, si loo kordhiyo awoodda isku xirka internet-ka caalamiga ah.

Wararka ayaa sheegaya in hakinta mashruuca ay sabab u tahay xiisadaha iyo dagaallada ka socda Bariga Dhexe, kuwaas oo saameyn ku yeeshay qorshayaal badan oo kaabayaal isgaarsiineed oo gobolka laga fulin lahaa.

Go’aankan ayaa sidoo kale imanaya wax ka yar lix bilood kadib markii Meta ay hore u dib u dhigtay qayb kale oo ka mid ah mashruuca “Africa-2”, oo ah nidaam fiilooyin badeed oo aad u weyn oo dhererkoodu gaarayo qiyaastii 45,000 kiiloomitir.

Mashruuca Africa-2 waxaa loo arkaa mid ka mid ah shabakadaha fiilooyinka badda ee ugu waaweyn dunida, waxaana loogu talagalay inuu kordhiyo xawaaraha internet-ka, yareeyo kharashyada isku xirka, isla markaana xoojiyo kaabayaasha dhijitaalka ee Afrika.

Sabti 14 March 2026 {HMC} Wasiirka Arrimaha Dibadda Wadanka Iran Abbas Araghchi ayaa ku faanay in Mareykanku ku jabay dagaalka Iran, xiridda Marinka Hormuz-na ay Turump iyo reer yurub hoos geysay Ruushka.

“Laba toddobaad kadib dagaalka ka dhanka ah Iran, Aqalka Cad ayaa hadda ka codsanaya dunida oo ay ku jirto Hindiya inay iibsadaan shidaalka Ruushka.

Yurub waxay u malaynaysay in taageeridda dagaalka sharci-darrada ah ee ka dhanka ah Iran ay ku kasban doonto taageerada Maraykanka ee ka dhanka ah Ruushka.” Ayuu ku yiri qoraal uu ku soo daabacay bartiisa X (Twitter) Wasiirka Arrimaha Dibadda Tehran.

Sabti 14 March 2026 {HMC} Laga soo bilaabo maalintii 1aad ee dagaalka Iiraan waxay ridday in ka badan 3,000 gantaal iyo diyaarado aan duuliye lahayn (drones) oo ku wajahan dalalka Khaliijka, iyo boqolaal kale oo ku wajahan Israel.

Warbaahinta Financial Times oo soo xiganeysa saraakiil ka tirsan ciidanka Mareykanka ayaa banaanka keentay sida Washington ay ugu sirantay awooda Iiraan.
Sarkaal hore oo Maraykan ah oo FT ay soo xigatay ayaa yiri:

“Qofna ma samayn wax ka badan waxa ay Iiraan sameeyeen iyagoo haysta agab dagaal oo layaab leh hadana qiimo yar ku kacaya.”

Drones-ka jaban ee Shahed ayaa ka caawiyay Iiraan in ay beegsato raadaarrada, dekedaha, saldhigyada milatari, iyo xarumaha saliidda, waxaana diyaaradahaan ay xisaab dheeraad ah u direen Mareykanka oo soo rididooda boqolaal milyan oo dollar ku qasaarinaya.

Saraakiil Maraykan ah oo hadda shaqeeya oo dhankooda warbaahinta Warbaahinta Financial Times ay soo xigatay ayaa qirtay:
“Si sax ah uma aynaan filayn in Iiraa ay sidan uga falcelin doonto dagaalka.”

Si kastaba wasaa muuqata oo saraakiishaan ay qireen in Mareykanku uu ku sirmay awoodda Ir*n uuna ku degdegay dagaalka Tehran lagu qaaday.

Sabti 14 March 2026 {HMC} Qaramada Midoobay ayaa Khamiistii ka digtay in in ka badan 4.1 milyan oo qof ay ku barakaceen gudaha Bariga Dhexe tan iyo bilowgii xiisadda milatari ee hadda taagan, iyadoo baahiyaha bani’aadannimo ay si degdeg ah ugu sii kordhayaan dalal dhowr ah.

Iyadoo la muujinayo in “gobolku uu hoy u yahay qaar ka mid ah tirada ugu badan ee dadka u baahan gargaar bani’aadannimo ee caalamka,” afhayeenka Stephane Dujarric ayaa shir jaraa’id ku sheegay in “in ka badan 4.1 milyan oo qof ay ku barakaceen gudaha Afghanistan, Iiraan, Lubnaan iyo Pakistan tan iyo bilowgii xiisadda.”

“Intaa waxaa dheer, qiyaastii 117,000 oo qof ayaa magangelyo ka raadsaday dal kale,” ayuu yiri. “Xiisadda dhowaan sii kordhaysa waxay halis u tahay inay sii kordhiso dhibaatada rayidka isla markaana ay waxyeello dheeraad ah u geysato kaabeyaasha rayidka ee horey u nuglaa.”

Wuxuu xusay in Qaramada Midoobay iyo la-hawlgalayaasheedu ay sii wadaan dadaallada lagu gaarsiinayo gargaar dadka ay saameysay.

Lubnaan gudaheeda, Dujarric ayaa sheegay in “xaaladdu ay weli aad u kacsan tahay” isla markaana “baahiyaha bani’aadannimo ay maalin kasta sii kordhayaan.”

Wuxuu tilmaamay in tirakoobyada dowladda ay qiyaasayaan in “in ka badan 816,000 qof ay iska diiwaangeliyeen inay barakaceen,” tiro ay ku jiraan “qiyaastii 285,000 carruur ah,” iyadoo “in ka badan 125,000 qof ay ku sugan yihiin ku dhowaad 600 xarumood oo hoy wadajir ah.”

Wuxuu ka digay in “tirada guud ee dadka dhab ahaantii ku barakacay Lubnaan ay u badan tahay inay ka badan tahay.”

Isagoo walaac ka muujiyay badbaadada ciidamada nabad ilaalinta ee Qaramada Midoobay ee Lubnaan, Dujarric ayaa sheegay in “qarax uu Arbacadii ka dhacay qiyaastii 15 mitir (48 fuudh) u jira saldhig ay leeyihiin Qaramada Midoobay oo ku yaalla Sector East,” inkastoo aan wax dhaawac ah la soo sheegin.

Wuxuu adkeeyay waajibaadka saaran dhammaan dhinacyada si loo hubiyo “badbaadada iyo ammaanka shaqaalaha Qaramada Midoobay” isla markaana “rayidka ku sugan labada dhinac ee khadka buluugga ah iyo goobaha Qaramada Midoobay aan marnaba la beegsan.”

2-dii Maarso, kooxda iska caabbinta Lubnaan ee Hezbollah ayaa bilowday weerarro ka dhan ah goobaha milatari ee Israa’iil iyagoo uga jawaabaya weerarro soo noqnoqday oo Israa’iil ku qaaday Lubnaan iyo dilkii hoggaamiyihii sare ee markaas ee Iiraan Ali Khamenei ee weerar ay wada fuliyeen Mareykanka iyo Israa’iil.

Israa’iil ayaa uga jawaabtay iyadoo bilowday olole milatari oo ka dhan ah Lubnaan, iyadoo duqeymo cirka ah ka fulisay xaafadaha koonfureed ee Beirut iyo sidoo kale deegaannada koonfurta iyo bariga. 3-dii Maarso, waxay billowday weerar dhulka ah oo xaddidan oo ka dhacay koonfurta Lubnaan.

XIGASHO:AA