Sabti 14 March 2026 {HMC} Qaramada Midoobay ayaa Khamiistii ka digtay in in ka badan 4.1 milyan oo qof ay ku barakaceen gudaha Bariga Dhexe tan iyo bilowgii xiisadda milatari ee hadda taagan, iyadoo baahiyaha bani’aadannimo ay si degdeg ah ugu sii kordhayaan dalal dhowr ah.

Iyadoo la muujinayo in “gobolku uu hoy u yahay qaar ka mid ah tirada ugu badan ee dadka u baahan gargaar bani’aadannimo ee caalamka,” afhayeenka Stephane Dujarric ayaa shir jaraa’id ku sheegay in “in ka badan 4.1 milyan oo qof ay ku barakaceen gudaha Afghanistan, Iiraan, Lubnaan iyo Pakistan tan iyo bilowgii xiisadda.”

“Intaa waxaa dheer, qiyaastii 117,000 oo qof ayaa magangelyo ka raadsaday dal kale,” ayuu yiri. “Xiisadda dhowaan sii kordhaysa waxay halis u tahay inay sii kordhiso dhibaatada rayidka isla markaana ay waxyeello dheeraad ah u geysato kaabeyaasha rayidka ee horey u nuglaa.”

Wuxuu xusay in Qaramada Midoobay iyo la-hawlgalayaasheedu ay sii wadaan dadaallada lagu gaarsiinayo gargaar dadka ay saameysay.

Lubnaan gudaheeda, Dujarric ayaa sheegay in “xaaladdu ay weli aad u kacsan tahay” isla markaana “baahiyaha bani’aadannimo ay maalin kasta sii kordhayaan.”

Wuxuu tilmaamay in tirakoobyada dowladda ay qiyaasayaan in “in ka badan 816,000 qof ay iska diiwaangeliyeen inay barakaceen,” tiro ay ku jiraan “qiyaastii 285,000 carruur ah,” iyadoo “in ka badan 125,000 qof ay ku sugan yihiin ku dhowaad 600 xarumood oo hoy wadajir ah.”

Wuxuu ka digay in “tirada guud ee dadka dhab ahaantii ku barakacay Lubnaan ay u badan tahay inay ka badan tahay.”

Isagoo walaac ka muujiyay badbaadada ciidamada nabad ilaalinta ee Qaramada Midoobay ee Lubnaan, Dujarric ayaa sheegay in “qarax uu Arbacadii ka dhacay qiyaastii 15 mitir (48 fuudh) u jira saldhig ay leeyihiin Qaramada Midoobay oo ku yaalla Sector East,” inkastoo aan wax dhaawac ah la soo sheegin.

Wuxuu adkeeyay waajibaadka saaran dhammaan dhinacyada si loo hubiyo “badbaadada iyo ammaanka shaqaalaha Qaramada Midoobay” isla markaana “rayidka ku sugan labada dhinac ee khadka buluugga ah iyo goobaha Qaramada Midoobay aan marnaba la beegsan.”

2-dii Maarso, kooxda iska caabbinta Lubnaan ee Hezbollah ayaa bilowday weerarro ka dhan ah goobaha milatari ee Israa’iil iyagoo uga jawaabaya weerarro soo noqnoqday oo Israa’iil ku qaaday Lubnaan iyo dilkii hoggaamiyihii sare ee markaas ee Iiraan Ali Khamenei ee weerar ay wada fuliyeen Mareykanka iyo Israa’iil.

Israa’iil ayaa uga jawaabtay iyadoo bilowday olole milatari oo ka dhan ah Lubnaan, iyadoo duqeymo cirka ah ka fulisay xaafadaha koonfureed ee Beirut iyo sidoo kale deegaannada koonfurta iyo bariga. 3-dii Maarso, waxay billowday weerar dhulka ah oo xaddidan oo ka dhacay koonfurta Lubnaan.

XIGASHO:AA

Jimco 13 March 2026 {HMC} Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan ayaa Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay Antonio Guterres guddoonsiiyay Abaalmarinta Nabadda Caalamiga ah ee Ataturk, intii lagu guda jiray munaasabad ka dhacday Ankara.

Isagoo ka hadlayay munaasabadda Khamiistii, Erdogan ayaa ammaanay dadaallada madaxa Qaramada Midoobay ee ku aaddan horumarinta nabadda iyo iskaashiga dhinacyada badan, isagoo mar kale xaqiijiyay sida ay Turkigu uga go’an tahay xoojinta ururka caalamiga ah.

Erdogan ayaa sheegay in Ankara ay sii wadi doonto taageeridda hindiseyaasha lagu doonayo in Qaramada Midoobay laga dhigo mid ka wada qaybgal badan oo matalaad ballaaran leh.

“Anigoo ah hoggaamiye aaminsan in caddaalad la’aanteed aysan jiri karin horumar, nabad ama xasillooni, waxaan sii wadi doonnaa taageeridda dadaallada lagu beddelayo Qaramada Midoobay si ay u noqoto qaab-dhismeed ka wada qaybgal badan,” ayuu yiri.

Diblomaasiyad lagu joojinayo colaado sii fida

Madaxweynaha Turkiga ayaa sidoo kale muujiyay dadaallada diblomaasiyadeed ee Ankara ay ku doonayso inay kaga hortagto xiisadaha sii kordhaya ee Bariga Dhexe.

Wuxuu ka digay in silsiladda dagaalka ee ku wareegsan Iiraan ay halis u tahay inay gobolka u jiiddo masiibo ballaaran.

“Turkigu wuxuu wadaa diblomaasiyad xooggan si loo hubiyo in colaadda aysan sii ballaaran,” ayuu yiri.

Inkasta oo ay jiraan isku dayo lagu wiiqayo rajada wada hadal ku lug leh Mareykanka, Israa’iil iyo Iiraan, Erdogan ayaa sheegay in Ankara ay sii wadi doonto inay si dulqaad iyo go’aan adag leh uga shaqeyso taageeridda xalal diblomaasiyadeed.

XIGASHO:TRT World and Agencies

Jimco 13 March 2026 {HMC} Imaaraadka Carabta ayaa Khamiistii sheegay in nidaamyadiisa difaaca hawada ay ka hortageen 278 gantaal oo ballistic ah, 1,540 diyaaradood oo aan duuliye lahayn (drone) iyo 15 gantaal oo cruise ah tan iyo bilowgii weerarrada Iiraan dabayaaqadii bishii hore.

Nidaamyada difaaca hawada ayaa sidoo kale soo riday 10 gantaal oo ballistic ah iyo 26 drone Khamiistii, sida ay Wasaaradda Gaashaandhigga ku sheegtay barta X ee shirkadda warbaahinta bulshada ee Mareykanka.

Weerarradan ayaa dilay lix qof, oo ay ku jiraan muwaadiniin Imaaraati, Pakistani, Nepali iyo Bangladeshi ah, waxayna dhaawaceen 131 kale, oo ay ku jiraan muwaadiniin Turki, Masri iyo Pakistani ah iyo kuwo kale.

Imaaraadku “wuxuu weli si buuxda diyaar ugu yahay inuu la tacaalo hanjabaad kasta, wuxuuna si adag uga hortagi doonaa isku day kasta oo lagu wiiqayo amniga dowladda si loo hubiyo ilaalinta madaxbannaanidiisa, amnigiisa iyo xasilloonidiisa, isla markaana loo ilaaliyo danihiisa qaran iyo awoodihiisa,” ayay wasaaraddu sheegtay.

Xiisadda gobolka ayaa sii kacday tan iyo markii Israa’iil iyo Mareykanku ay 28-kii Febraayo weerar wadajir ah ku qaadeen Iiraan, taasoo ilaa hadda dishay qiyaastii 1,300 qof isla markaana dhaawacday in ka badan 10,000 kale, sida ay sheegeen mas’uuliyiinta Iiraan.

Tehran ayaa uga jawaabtay weerarro drone iyo gantaallo ah oo lagu beegsaday Israa’iil, Urdun, Ciraaq iyo dalalka Gacanka ee ay ku yaallaan saldhigyada milatari ee Mareykanka.

Jimco 13 March 2026 {HMC} Dowladda Soomaaliya ayaa ka digtay in dhulkeeda loo adeegsado meel laga bilaabo hawlgallo militari, kaddib markii ay soo baxeen warar sheegaya sheegaya in Israa’iil qorshaynayso inay saldhig ciidan ka dhisto Somaliland, si duullaan looga qaado Xuutiyiinta dalka emen.

“Soomaaliya ma rabto in dhulkeeda lagu soo jiido iska-horimaadyo dibadeed ama loo adeegsado siyaabo xasilooni darro gelin kara gobolka oo horeba u nuglaa,” ayuu yiri Wasiiru-dawlaha Arrimaha Dibadda Soomaaliya, Cali Cumar Cali (Cali Balcad), isagoo la hadlay Al Jazeera Khamiistii shalay.

Digniinta ka timid Muqdisho ayaa timid kadib markii warbaahinta Maraykanka ee Bloomberg iyo idaacadda dadweynaha Sweden ee Ekot ay toddobaadkan soo weriyeen qorshe Israa’iil ay ku doonayso inay saldhig militari ka sameysato agagaarka magaalada istaraatiijiga ah ee dekedda leh ee Berbera ee ku taalla Gacanka Cadmeed.

Warbixinadan ayaa soo baxay iyadoo dagaalka u dhexeeya Maraykanka, Israa’iil iyo Iran uu galay toddobaadkiisii labaad, iyadoo marinka Hormuz la xiray, halka kooxda Houthis ee Yemen ay sheegtay inay diyaar u tahay inay dagaalka ku biirto.

Wareysi uu siiyay Bloomberg, wasiirka madaxtooyada Somaliland Khadar Cabdi ayaa sheegay in Somaliland ay raadineyso xiriir istaraatiiji ah oo ay la yeelato Israa’iil, xiriirkaas oo waxyaabo badan ka kooban. Wuxuu intaas ku daray in suurtagalnimada saldhig Israa’iil aysan weli si rasmi ah looga hadlin, balse mar uun la falanqayn doono.

Cali Balcad ayaa sheegay in Dowladda Federaalka Soomaaliya ay tahay hay’adda keliya ee awood u leh inay dalka wakiil uga noqoto heshiisyada amniga ama militariga ee caalamiga ah.

Jimco 13 March 2026 {HMC} Xoghayaha guud ee Jaamacadda Carabta, Ahmed Aboul Gheit ayaa soo dhaweeyay dhammaystirka Dastuurka Dalka oo dib u eegis lagu sameeyay, waxa uu bogaadiyay Baarlamaanka Federaalka iyo hay’adihii kasoo shaqeeyay arrintaan.

Tallaabadaan ayuu ku tilmaamay mid muhiim u ah xoojinta nidaamka Dastuuriga ah ee Dalka, waxa uu xusay in Jaamacadda Carabta ay si xushmad leh usoo dhawaynayso shaqadaan laga qabtay Dastuurka oo muddo kumeel-gaar ahaa.

Afhayeenka rasmiga ah ee xoghayaha guud ee Jaamacadda Carabta oo lagu magacaabo Gamal Roshdy ayaa ansixinta Dastuurka waxa uu ku sheegay in hannaan qaran oo ballaaran loo maray, wixii tabasho ahna la xaliyo sida uu yiri.

Waxa uu bogaadiyay horumarka laga gaaray tallaabada lagu dhammaystiray Dastuurka Soomaaliya, Shacab iyo Dowlad ayuu ugu baaqay in la sal adkeeyo sidii loo xaqiijin lahaa guullaha laga gaaray shaqada laga qabtay Dastuurka Dal.

Waxa ay xubin buuxda ka tahay Ururka Jaamacadda Carabta, Xildhibaanno ayay ku leedahay Ururkaas, halka sidoo kale door firfircoon ka qaadato kulamada heer Wasiir ilaa Madax ee looga hadlayo xaaladaha Dalalka xubnaha ka ah Ururkaan.

Jimco 13 March 2026 {HMC} Ciidamada Xoogga Dalka ayaa howlgallo ka dhan ah ‘AS’ kawada deegaanno katirsan Gobolka Shabeelaha Dhexe ee Dowlad-Goboleedka Hir-Shabeelle, ciidanka ayaa dhowr jiho ka galay goobo la sheegay in ay joogaan ‘AS’

Sarkaal katirsan Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliyeed ayaa sheegay in guullo muhiim ah ay ka gaareen deegaanno isku xira Degmada Balcad iyo Magaalada Jowhar oo ah xarunta Dowlad-Goboleedka Hir-Shabeelle.

Maalin kahor Dowladda waxaa u suuragashay deegaanno istaraatiiji u ah isu socodka Jowhar iyo Balcad sida Xawaadleey, waxaana ay halkaas ka dhigteen saldhig ay kaga sii duullaan deegaannada kale ee ‘AS’ gacanta ku hayso.

Jimco 13 March 2026 {HMC} Afhayeenka Wasaaradda Gaashaandhigga ee Turkish Ministry of National Defense, Admiral Zeki Aktürk, ayaa sheegay in afar markab oo ka tirsan ciidamada badda ee Turkiga, kuwaas oo kala ah TCG Göksu, TCG Bayraktar, TCG Bartın iyo TCG Yzb. Güngör Durmuş, ay bilaabi doonaan hawlgal ay uga soo ambabaxayaan Bariga Badda Mediterranean-ka una soo socdaan Somalia 16-ka Maarso.

Hawlgalkaan ayuu sheegay in uu qayb ka yahay howsha ay wadaan ciidamada badda ee “Türkiye Somalia Naval Task Group”, kuwaas oo ka shaqeynaya xoojinta iskaashiga badda ee u dhexeeya Turkiga iyo Soomaaliya.

Horay Soomaaliya waxaa ugu sugnaa ugu yaraan 3 Markab oo dagaal iyo kuwa soo galbinaya markabka shidaalka qodaya taas oo ka dhigan in uu biyaha Soomaaliya Turkey u soo diray in ka badan 10 markab oo kuwa dagaalka.

Markiibta ayaa marka ay ku soo xirtaan Muqdisho ka dib u sii gudbi doona dhanka bada Cas halkaas oo ay ka ilaalin doonaan biyaha Soomaaliya iyadoo la fulinayo heshiiska laba dal ee dhanka bada ah.

Jimco 13 March 2026 {HMC} Ciidanka Ilaalada Kacaanka Iiraan ayaa sheegay in gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn oo lagu weerarray markabka diyaaradaha xambaara Mareykanka ee Abraham Lincoln , in ay ka dhalatay waxyeelo weyn oo gaaray, xilligaana uu isku diyaarinayo inuu dib ugu laabto Mareykanka, taasoo haddii ay dhacdo ka dhigan in markabkan shaqada laga saaray, sida ay werisey Al Jazeera.

Mareykanka oo marar kale duwan beeniyay inay waxyeelo gaartay markabkan oo ka mid ah hantida badeed ee ugu muhiimsan ee Mareykanka, ma jiro wax falcelin ah oo ay ka soo saareen inuu dib ugu laabanayo Mareykanka.

Jimco 13 March 2026 {HMC} Diyaarad laga leeyahay dalka Mareykanka ayaa ku burburtay dalka Ciraaq, sida ay xaqiijiyeen ciidamada Mareykanka.

Diyaarad militari oo oo ah nooca KC-135 oo shidaal ku shubaysay diyaarad kale ayaa dhacday ka dib “dhacdo” ay ku lug lahaayeen laba diyaaradood oo kale.

waxaa sidoo kale bayaanka lagu sheegay in diyaadan “uusan soo ridin hubka cadowga “.

Taliska dhexe ee Mareykanka ayaa sheegay in “dadaallada samatabixinta ay ka socdaan” galbeedka Ciraaq – waxa ay milatarigu ku tilmaameen “hawo saaxiibtinimo”.

Diyaaradii labaad ee ku lug lahayd shilkan ayaa si nabad ah ku degtay, sida bayaanka lagu sheegay.

Jimco 13 March 2026 {HMC} Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Israel ayaa sheegtay in ku tukashada goobaha barakaysan ee Qudus loo hakiyey “si ku meel gaar ah” sababtoo ah hanjabaadaha gantaallada ee Iiraan.

Bayaanka ayaa lagu yiri:“Mid ka mid ah gantaallada ayaa ku dhacay **dhowr boqol oo mitir u jirta Magaalada Qadiimka ah, Derbiga Galbeedka, Masaajidka Al-Aqsa iyo goob kale oo Kaniisad ah.”

Natiijo ahaan, wasaaradda arrimaha dibadda ayaa sheegtay in tukashada dhammaan goobaha barakaysan loo hakiyey si ku meel gaar ah, si loo ilaaliyo nolosha dadka iyo badbaadada cibaadeysanayaasha.

Qaar ka mid ah goobaha ugu muhiimsan ee cibaadada ee la xiriira diimaha Yuhuudda, Islaamka, iyo Masiixiyadda ayaa ku yaalla magaalada.